به گزارش سلامت نیوز به نقل از مهر،روزهداری در دوران بارداری همواره یکی از موضوعات چالشبرانگیز حوزه سلامت مادر و جنین بوده است. اگرچه روزه از عبادات مهم و دارای آثار معنوی و حتی برخی فواید جسمی است، اما در دوران بارداری به دلیل شرایط خاص فیزیولوژیک مادر، نیازمند بررسی دقیق پزشکی است.
مریم عشوری مقدم، متخصص زنان و زایمان، با اشاره به اینکه هیچ نسخه واحدی برای همه زنان باردار وجود ندارد، تأکید کرد: هر زن باردار باید با توجه به وضعیت جسمی خود، شرایط جنین و سوابق پزشکیاش درباره روزهداری تصمیم بگیرد و این تصمیم حتماً باید با مشورت پزشک معالج باشد.
سهماهه اول؛ حساسترین دوره بارداری
بارداری به سه دوره سهماهه تقسیم میشود که هر کدام ویژگیهای خاص خود را دارند. به گفته این متخصص، سهماهه اول یکی از حساسترین مراحل بارداری است؛ چراکه در این بازه زمانی، اندامهای اصلی جنین از جمله مغز، قلب و سایر ارگانهای حیاتی شکل میگیرند. تقسیمات سلولی و فرآیندهای اساسی تکامل جنین در همین دوره رخ میدهد و پس از آن، اندامها وارد مرحله رشد و تکامل میشوند.
در این دوره بسیاری از مادران دچار تهوع، استفراغ بارداری، بیاشتهایی و ضعف میشوند؛ علائمی که میتواند دریافت مواد مغذی کافی را با چالش روبهرو کند. بنابراین تغذیه متعادل و منظم در این مرحله اهمیت ویژهای دارد.
نقش تغذیه و خطر گرسنگی طولانیمدت
عشوری مقدم توضیح داد که در سهماهه اول، دریافت مواد غذایی باید متناسب با نیاز بدن باشد؛ نه کمتر از حد نیاز و نه بیش از اندازه. گرسنگی طولانیمدت میتواند منجر به تولید موادی به نام «کتون» در بدن مادر شود. این ترکیبات در شرایط کمبود انرژی و قند خون تولید میشوند.
به گفته وی، در دورهای که مغز جنین در حال شکلگیری است، افزایش سطح کتون میتواند اثرات نامطلوبی بر روند تکامل عصبی داشته باشد. به همین دلیل معمولاً توصیه میشود مادر باردار در سهماهه اول بیش از ۱۰ تا ۱۲ ساعت در وضعیت گرسنگی قرار نگیرد.
تأثیر طول روز و شرایط فردی
این متخصص همچنین به نقش مدت زمان روزهداری اشاره کرد و گفت: طولانی بودن روزها در فصل تابستان یا کوتاهتر بودن آنها در زمستان میتواند شرایط متفاوتی برای بدن مادر ایجاد کند. بنابراین فصل، ساعات روزهداری و توان جسمی فرد همگی در تصمیمگیری اهمیت دارند.
سهماهه دوم؛ دورهای با ثبات بیشتر
به گفته عشوری مقدم، سهماهه دوم معمولاً آرامترین مرحله بارداری است. در این دوره بسیاری از مشکلات اولیه کاهش یافته و جنین نیز هنوز وارد مرحله نیاز تغذیهای شدید سهماهه سوم نشده است. در صورتی که پزشک وضعیت مادر را مناسب ارزیابی کند و مادر بتواند بین افطار تا سحر انرژی و مایعات کافی دریافت کند، احتمال بروز مشکل کمتر خواهد بود.
سهماهه سوم؛ افزایش نیازهای تغذیهای
در سهماهه سوم، جنین وارد مرحله رشد سریع و افزایش وزن میشود. در این دوره وابستگی جنین به دریافت انرژی و مواد مغذی از سوی مادر به اوج میرسد. از این رو، توصیه عمومی برای روزهداری در این مرحله وجود ندارد و تصمیم باید کاملاً بر اساس شرایط فردی و نظر پزشک اتخاذ شود.
توصیههای تغذیهای در صورت روزهداری
در صورتی که مادر باردار با تأیید پزشک تصمیم به روزهداری بگیرد، رعایت اصول زیر ضروری است:
-
مصرف پروتئین کافی برای حمایت از رشد جنین
-
دریافت مایعات کافی برای جلوگیری از کمآبی
-
استفاده از وعدههای غذایی متعادل در افطار و سحر
-
پرهیز از گرسنگی طولانی و حذف وعده سحری
-
توجه به علائم هشدار مانند ضعف شدید، سرگیجه یا کاهش حرکات جنین
در نهایت، این متخصص تأکید کرد که سلامت مادر و جنین در اولویت مطلق قرار دارد و هیچ توصیه عمومی جایگزین ارزیابی فردی پزشکی نمیشود. تصمیم درباره روزهداری در بارداری باید آگاهانه، علمی و بر اساس شرایط اختصاصی هر مادر اتخاذ شود.