سرخس؛ از دروازه شرق تا هاب بزرگ تجاری و صنعتی ایران
اقتصاد ایران: ایسنا/خراسان رضوی در شرق ایران، جایی که زمین، تاریخ و تجارت به هم گره خوردهاند، از دیرباز دروازه ورود کاروانهای جاده ابریشم به سرزمین خراسان بوده است؛ مسیری که روزگاری کالا، فرهنگ و اندیشه را میان شرق و غرب جهان جابهجا میکرد. امروز، همان مسیر تاریخی با چاشنی فناوری و اقتصاد نوین، دوباره جان گرفته و نقش جدیدی یافته است.
ﺑﻪ ﮔﺰارش ﺧﺒﺮﮔﺰاری اﻗﺘﺼﺎداﯾﺮان
سرخس امروزه به قطب راهبردی تجارت، تولید و صادرات ایران در شرق کشور تبدیل شده است، منطقه آزاد تجاری ـ صنعتی سرخس در نقطهای واقع شده که مرزهای اقتصادی ایران با کشورهای آسیای مرکزی تلاقی پیدا میکند. این پیوند جغرافیایی، آن را به حلقهای حیاتی در شبکه توسعه ملی تبدیل کرده است. نزدیکی به مرز، ایستگاه راهآهن بینالمللی، شبکه جادهای گسترده و دسترسی به گذرگاههای حملونقل ترانزیتی، سرخس را به بستری ممتاز برای شکلگیری ارتباطات تجاری و صنعتی در سطح منطقهای و بینالمللی رسانده است.
رئیس هیأت مدیره و مدیرعامل منطقه آزاد تجاری ـ صنعتی سرخس، با اشاره به مجموعهای از اهداف و اولویتها برای جهش توسعهای این منطقه گفت: اهدافی که سه محور اصلی را شامل میشوند؛ استفاده از ظرفیتهای صادراتی و ارتباط با کشورهای حوزه CIS، تقویت نقش مردم در توسعه اجتماعی و فرهنگی و ایجاد بزرگترین قطب صنعتی و تجاری شرق ایران است.
رسول رئیس جعفری در گفتوگو با ایسنا نخستین محور برنامه توسعه منطقه آزاد سرخس را استفاده هدفمند از ظرفیت صادراتی و گسترش مراودات اقتصادی با کشورهای همسایه و حوزه CIS دانست و تصریح کرد: سرخس از موقعیتی بینظیر برخوردار است؛ موقعیتی که اگر به درستی مدیریت شود، میتواند ایران را به یکی از بازیگران اصلی تجارت منطقهای در شرق و شمال آسیا بدل سازد.
وی تأکید کرد: نگاه این سازمان تنها محدود به تجارت مرزی نیست، بلکه هدف نهایی، ایجاد زنجیره ارزش تولید و صادرات مبتنی بر قدرت صنعتی داخلی است. بر اساس ارزیابیهای انجام شده، استقرار واحدهای تولیدی در حوزههای صنایع غذایی، ساختمانی، لوازم خانگی، پالایشگاهی و مینیریفاینریها میتواند سهم قابل توجهی از نیاز وارداتی کشورهای همسایه را تأمین کند.
جعفری با اشاره به ظرفیتهای بازار کشورهای CIS اظهار کرد: با جذب تنها ۱۵ درصد از نیاز وارداتی این کشورها، منطقه آزاد سرخس قادر خواهد بود بیش از ۸۰۰ میلیون دلار صادرات سالانه را به خود اختصاص دهد؛ این رقم میتواند سرخس را به یکی از پنج قطب اصلی صادرات غیرنفتی کشور تبدیل کند.
وی خاطرنشان کرد: توسعه پایدار زمانی رخ میدهد که سرمایهگذار و نیروی کار محلی، در کنار سیاستگذار، منافع مشترک را لمس کنند. حمایت از صنایع عظیم صادرات محور و تسهیل شرایط سرمایهگذاری، گام اساسی برای آزادسازی قدرت صنعتی منطقه است.
رئیس هیأت مدیره منطقه آزاد سرخس بر مفهوم توسعه مردم محور تأکید کرد و گفت: منطقه آزاد باید مردمی و جهانی باشد. هدف ما این است که فعالان اقتصادی، مردم بومی سرخس، اهالی خراسان و حتی زائران امام رضا(ع) بتوانند تأثیر توسعه این منطقه را در رفاه و شادی زندگی خود احساس کنند.
این رویکرد، سرخس را نه صرفاً به یک محدوده صنعتی بسته، بلکه به موتور محرکهای برای افزایش کیفیت زندگی مردم منطقه تبدیل میکند؛ از ایجاد فرصتهای شغلی و رشد کسبوکارهای محلی گرفته تا رونق گردشگری زیارتی و مرزی. تعامل سازنده میان جامعه محلی و فعالان اقتصادی میتواند حلقهای از همافزایی اجتماعی را شکل دهد که توسعه صنعتی بدون آن بیروح خواهد بود.
مدیرعامل منطقه آزاد سرخس با اشاره به اینکه ستون اصلی توسعه پایدار در این منطقه، شکلگیری یک هاب تجاری و صنعتی بزرگ برای شمال و شرق کشور است، افزود: مزیت اصلی سرخس در موقعیت ژئواکونومیکی آن نهفته است؛ شهری که در نقطه اتصال ایران با آسیای مرکزی قرار دارد، با توان لجستیکی بالا، ایستگاههای باراندازی کارآمد و نزدیکی به شبکه ریلی و جادهای بینالمللی.
وی با بیان اینکه سرخس از نظر زیرساختی شرایطی دارد که میتواند به مرکز تبادل کالاهای صنعتی، کشاورزی و انرژی میان ایران و کشورهای همسایه بدل شود، افزود: اگر برنامههای توسعهای این منطقه با نگاه راهبردی اجرا گردد، به زودی میتواند نقشی شبیه به منطقه آزاد جبلعلی در امارات یا قزاقستان در آسیای مرکزی؛ نقطهای برای انبارداری، فرآوری کالا، صادرات مجدد و سرمایهگذاری بینالمللی ایفا کند.
جعفری با تأکید بر اینکه جذب سرمایهگذار خارجی با جدیت بیشتری باید دنبال شود، افزود: رونق سرخس در گرو ایجاد شرایط رقابتی برای حضور سرمایهگذاران خارجی و انتقال دانش فنی و تکنولوژیک به منطقه است.
اما توسعه سرخس تنها در محور اقتصادی خلاصه نمیشود. توسعه اجتماعی و فرهنگی جزئی جداییناپذیر از پیشرفت اقتصادی است. منطقه آزاد سرخس میتواند به کانون تعاملات فرهنگی میان ملتهای حوزه شرق و آسیای مرکزی بدل شود؛ جایی که تبادلات تجاری، تبادلات انسانی و فرهنگی را نیز به همراه دارد.
در طراحی جدید منطقه آزاد سرخس، فضاهایی برای ایجاد پارکهای علم و فناوری، مجتمعهای آموزشی بینالمللی، مراکز فرهنگی و گردشگری نیز پیشبینی شده است تا این منطقه به مقصدی فراتر از تجارت؛ جایی برای توسعه انسانی و فرهنگی همراه با رشد اقتصادی صرف تبدیل شود.
سرخس به مثابه پیشران توسعه شرق ایران
منطقه آزاد تجاری ـ صنعتی سرخس با برنامهریزیهای جدید هیأت مدیره، در آستانه تحولی بنیادین قرار گرفته است. اگر این برنامهها با سرعت و دقت اجرا شوند، این منطقه میتواند نه تنها بار سنگین توسعه صنعتی شرق کشور را بر دوش گیرد، بلکه الگویی جدید از ترکیب موفق اقتصاد، فرهنگ و اجتماع در قالب منطقهای مردمی و جهانی ارائه دهد.
فرماندار سرخس در گفتوگو با ایسنا با بیان اینکه سرخس، دروازه تاریخی شرق ایران، امروز در حال تبدیل شدن به گلوگاه مدرن تجارت بینالمللی است، گفت: باید ظرفیتهای آن در حوزه صادرات، لجستیک، سرمایهگذاری و مشارکت مردمی به صورت یکپارچه و هدفمند فعال شود تا چهره اقتصادی خراسان و شمال شرق کشور، به معنای واقعی، دگرگون شود.
مجید بیکی اظهار کرد: بر اساس برنامههای راهبردی هیأت مدیره منطقه، مأموریت سرخس دیگر فراتر از انجام مبادلات تجاری ساده است؛ هدف آن ایجاد یک اکوسیستم اقتصادی پویا است که در آن تولید، صادرات، لجستیک و سرمایهگذاری داخلی و خارجی در کنار هم قرار گیرند و زنجیره توسعه پایدار اقتصادی را تکمیل کنند.
وی اظهار کرد: این منطقه میتواند با جذب صنایع مادر از جمله غذایی، ساختمانی، پالایشگاهی و خانگی، به سنگ بنایی برای صادرات غیرنفتی کشور و تأمین بخش عمدهای از نیاز وارداتی کشورهای اطراف بدل شود.
اما اهمیت سرخس تنها در مرزهای اقتصاد خلاصه نمیشود. آینده این منطقه آزاد در پیوند مستقیم با نقش اجتماعی و فرهنگی آن در توسعه شرق ایران قرار دارد. به تعبیر بسیاری از کارشناسان، سرخس میتواند نقطه آغاز بازتعریف روابط مردمی میان ایران و همسایگان شرقی باشد؛ جایی که فرهنگ تجارت، نوآوری و همبستگی اجتماعی در کنار هم رشد میکنند. چنین نگاهی مردمی، توسعه منطقه را از چارچوب کارخانهها و انبارها فراتر میبرد و آن را به کانون تحول در سبک زندگی و اشتغال مردم مرزنشین تبدیل میسازد.
فرماندار سرخس با تأکید بر ظرفیتهای بیبدیل این شهرستان مرزی، اظهار کرد: سرخس میتواند با بهرهگیری از رویکردهای هوشمندانه، جایگاه تاریخی خود را در مسیر اقتصاد نوین احیا کرده و به یکی از قطبهای مهم تجاری منطقه تبدیل شود.
وی ضمن اشاره به موقعیت استراتژیک سرخس در طول تاریخ، این شهرستان را میراثدار پرافتخار جاده ابریشم دانست و تصریح کرد: این مفهوم دیرینه و تاریخی، اکنون در قالب مفاهیم نوین اقتصاد دیجیتال و تجارت هوشمند قابل بازآفرینی است.
فرماندار سرخس تأکید کرد: برای اینکه سرخس بتواند به پتانسیلهای واقعی خود دست یابد، باید در تدوین برنامههای توسعهای، اتصال به بازارهای جهانی و تعاملات فرامرزی را در اولویت قرار دهیم.
وی با بیان اینکه سرخس فراتر از یک شهرستان مرزی، میتواند نقشی کلیدی در اقتصاد کلان کشور ایفا کند، خاطرنشان کرد: با این رویکرد، سرخس نه تنها به عنوان دروازه اصلی صادراتی خراسان رضوی شناخته خواهد شد، بلکه میتواند به پلتفرم اتصال شرق ایران با جهان تبدیل شود.
فرماندار سرخس با اشاره به اهمیت بازگشت ایران به عرصه تجارت جهانی از مسیرهای شرقی، گفت: تحقق این امر باعث میشود ایران دوباره بتواند صدای تجارت خویش را از همان مسیر تاریخی شرق به گوش جهان برساند و جایگاه خود را به عنوان یک بازیگر مهم در تجارت بینالمللی تثبیت کند.
وی این تحول را گامی مهم در جهت توسعه پایدار، ایجاد اشتغال پایدار و افزایش رفاه عمومی در منطقه دانست و از تمامی دستاندرکاران و سرمایهگذاران خواست تا برای تحقق این رویکرد ملی و منطقهای، همکاری و همدلی خود را به کار گیرند.
منطقه آزاد سرخس امروز همان نقشی را بر عهده گرفته که جاده ابریشم روزی ایفا میکرد؛ پلی میان تمدنها، اقتصادها و مردم. اگر این ظرفیتها به شکلی یکپارچه و هدفمند به کار گرفته شوند، شرق ایران شاهد شکلگیری یکی از قدرتمندترین محورهای توسعه و تعامل اقتصادی در دهههای آینده خواهد بود.
انتهای پیام