ﺑﻪ ﮔﺰارش ﺧﺒﺮﮔﺰاری اﻗﺘﺼﺎداﯾﺮان

به گزارش ایسنا، لیلا اسماعیل نژاد در مراسم رونمایی از دستاوردها و تجلیل از پژوهشگران برتر تحقیقات خاک ک آب که روز چهارشنبه ۲۹ بهمن در مؤسسه تحقیقات خاک و آب کشور در کرج برگزار شد، گفت: خاک‌هایی که بیش از ۱۵ درصد سدیم دارند به عنوان خاک‌های سدیمی تعریف می‌شوند و جایگزینی یون سدیم به جای کلسیم و منیزیم موجب تخریب ساختمان خاک می‌شود. این فرایند پیامدهای متعددی دارد، از جمله باعث کاهش نفوذپذیری خاک، تهویه ناکافی ریشه‌ها، سختی سطح خاک، سبز نشدن نامنظم گیاهان و هدررفت کود و آب می‌شود.

وی افزود: آمار نشان می‌دهد که ۴۰ تا ۶۰ درصد کود مصرفی، ۷۰ درصد آب آبیاری به صورت تبخیر و ۵۰ درصد سموم در خاک‌های سدیمی اثر خود را از دست می‌دهند و عملکرد محصولات کشاورزی ۵۰ تا ۷۰ درصد کاهش می‌یابد.

وی افزود: مطالعات بین‌المللی نشان می‌دهد هر هکتار خاک سدیمی سالانه بین ۱۵۰۰ تا ۳۰۰۰ دلار زیان مستقیم تولید دارد. تا پیش از این، اطلاعات موثقی درباره پراکنش خاک‌های سدیمی در ایران در دست نبود و آخرین داده‌ها مربوط به سال ۱۹۸۸ بود که نشان می‌داد ۲.۶ درصد از کل اراضی کشور خاک سدیمی هستند. با اجرای فاز سوم طرح پایش کیفیت خاک‌های کشاورزی موسسه تحقیقات آب و خاک و استفاده از داده‌های ماهواره‌ای و الگوریتم‌های پیشرفته، نقشه‌ای دقیق از اراضی سدیمی کشور تهیه شد.

وی ادامه داد: بر اساس این نقشه، خاک‌ها بر اساس شاخص ESP به چهار کلاس شدت کم ۱۵ تا ۲۰ درصد، متوسط ۲۰ تا ۳۰ درصد زیاد ۳۰ تا ۵۰ درصد و خیلی زیاد بیش از ۵۰ درصد تقسیم می‌شود. طبق آمار و این نقشه حدود یک میلیون و ۲۳۵ هزار هکتار از اراضی کشور سدیمی هستند که ۶۵۰ هزار هکتار آن شدت کم، ۲۳۲ هزار هکتار متوسط، ۲۵۲ هزار هکتار زیاد و ۱۰۱ هزار هکتار خیلی زیاد دسته‌بندی می‌شوند. از این اراضی، ۸۵ درصد تحت کشت آبی و ۱۵ درصد تحت کشت دیم قرار دارند.

اسماعیل نژاد تصریح کرد: پایش ۱۰ ساله از سال ۱۳۹۴ تا ۱۴۰۴ اجرا کردیم و نشان داد که سطح اراضی سدیمی کشور ۵.۵ درصد افزایش یافته است؛ این یعنی هر سال حدود ۶ هزار و ۸۰۰ هکتار به خاک‌های سدیمی اضافه می‌شود، معادل سطح استان البرز در هر ۱۰ سال.

وی همچنین با اشاره به توزیع جغرافیایی این خاک‌ها بیان کرد: بعد از قم و خوزستان استان‌های هرمزگان، سیستان و بلوچستان، یزد، کرمان و بوشهر بیش از ۴۶ درصد خاک‌های سدیمی کشور را در خود جای داده‌اند و ۴۲ هزار هکتار از این اراضی نیازمند اقدام فوری بهسازی هستند. برای اصلاح خاک‌های سدیمی کشور حدود ۱۰ میلیون تن گچ و سه میلیون تن گوگرد مورد نیاز است.

اسماعیل نژاد در پایان گفت: بهسازی خاک‌های سدیمی پرهزینه است، اما با مدیریت هدفمند و استفاده از این نقشه، می‌توان اثرات منفی آن را کاهش داد و اولویت‌بندی سرمایه‌گذاری ملی در بخش خاک و آب را بهبود بخشید.

انتهای پیام