ﺑﻪ ﮔﺰارش ﺧﺒﺮﮔﺰاری اﻗﺘﺼﺎداﯾﺮان

خبرگزاری مهر، گروه استان‌ها- بهنام بهتری نژاد: نظارت مؤثر، یکی از بنیادی‌ترین کارکردهای شوراهای اسلامی شهر به شمار می‌رود؛ کارکردی که فلسفه وجودی این نهاد مردمی را معنا می‌بخشد و تضمین‌کننده حرکت مدیریت شهری در مسیر شفافیت، پاسخگویی و کارآمدی است.

با این حال، مرور آنچه در سال‌های اخیر در مدیریت شهری شیراز رخ داده، این پرسش جدی را پیش روی افکار عمومی قرار می‌دهد که آیا شورای ششم توانسته است نقش نظارتی خود را به‌درستی ایفا کند یا خیر؟

واقعیت آن است که نشانه‌های متعددی از ضعف نظارتی به چشم می‌خورد؛ ضعفی که اگرچه ممکن است در لایه‌های اداری چندان محسوس نباشد، اما در زندگی روزمره شهروندان به شکل پروژه‌های نیمه‌تمام، تصمیمات پرهزینه، اولویت‌بندی‌های محل تردید و بعضاً نبود شفافیت مالی خود را نشان می‌دهد.

فاصله گرفتن شورای ششم از مأموریت اصلی خود یعنی نظارت

شوراها قرار نیست صرفاً تأییدکننده تصمیمات شهرداری باشند ؛ انتظار می‌رود اعضای شورا با ابزارهایی همچون تحقیق و تفحص، سؤال از مدیران شهری، بررسی دقیق لوایح و مطالبه گزارش‌های عملکرد، نوعی «نظارت پیشگیرانه» ایجاد کنند؛ نظارتی که مانع بروز خطاهای پرهزینه شود، نه آنکه پس از وقوع مشکلات به واکنش‌های دیرهنگام محدود شود.

با این حال، آنچه مشاهده می‌شود بیشتر به هم‌سویی مدیریتی شباهت دارد تا نظارت حرفه‌ای. در چنین شرایطی، مرز میان «حمایت از مدیریت شهری» و «چشم‌پوشی از کاستی‌ها» کمرنگ می‌شود؛ موضوعی که در بلندمدت می‌تواند به کاهش اعتماد عمومی منجر شود.

در همین زمینه یکی از مهم‌ترین شاخص‌های ارزیابی عملکرد شورا، میزان مطالبه‌گری آن در حوزه شفافیت است.

شهروندان حق دارند بدانند منابع مالی شهر چگونه هزینه می‌شود، پروژه‌ها با چه توجیهی تعریف می‌شوند و چرا برخی طرح‌های خوب شهری یا اجرا نمی شوند یا با تاخیر مواجه شده اند.

اگر شورای شهر شیراز در مطالبه انتشار گزارش های عملکردی و نظارتی خود بر ارکان شهرداری شیراز جدی‌تر عمل می‌کرد، بسیاری از ابهامات شکل نمی‌گرفت.

تجربه مدیریت شهری در کلان‌شهرها نشان داده است که شفافیت و برخورد با عناوین تخلفی در هر سطحی نه‌تنها از بروز فساد جلوگیری می‌کند، بلکه سرمایه اجتماعی مدیریت شهر را نیز افزایش می‌دهد.

پاسخگویی اعضای شورای شهر به مردم نباید فقط جنبه نمایشی داشته باشد

این نکته را هم باید یادآور شد که توسعه شهری زمانی پایدار خواهد بود که بر اساس نیازسنجی دقیق و مطالعات کارشناسی انجام شود.

در غیر این صورت، پروژه‌محوری می‌تواند منابع شهر را به سمت طرح‌هایی سوق دهد که بیش از آنکه پاسخگوی نیاز شهروندان باشند، جنبه نمایشی دارند.

شورا می‌توانست با ایجاد سازوکارهای ارزیابی مستقل و بهره‌گیری از نظر متخصصان، مانع از چنین انحرافی شود؛ اما به نظر می‌رسد این نقش هنوز به‌طور کامل فعال نشده است.

شورای شهر، چشم بیدار مدیریت شهری است، اگر این چشم به هر دلیل کم‌فروغ شود، احتمال خطا در تصمیم‌گیری‌ها افزایش می‌یابد و هزینه آن را شهر و شهروندان می‌پردازند.

امروز بیش از هر زمان دیگری انتظار می‌رود شورای ششم با بازتعریف نقش نظارتی خود، از جایگاه یک نهاد صرفاً همراه فاصله بگیرد و به نهادی مطالبه‌گر، شفاف و پاسخگو تبدیل شود.

زیرا آینده شهری مانند شیراز، نه فقط به پروژه‌های عمرانی، بلکه به کیفیت حکمرانی شهری وابسته است؛ کیفیتی که بدون نظارت قدرتمند، دست‌یافتنی نخواهد بود.

*فعال رسانه ای استان فارس