به گزارش سلامت نیوز به نقل از جام جم، سازمان غذا و دارو اعلام کرده بیش از ۹۷درصد اقلام دارویی مورد نیاز بازار داخلی توسط تولیدکنندگان ایرانی تأمین میشود طوری که از آن بهعنوان یکی از مهمترین دستاوردهای صنعت داروسازی کشور یاد میشود. کارشناسان معتقدند صنعت دارو از صنایع استراتژیک وحیاتی هرکشور بهشمارمیرودوتوانمندی دراین حوزه،یکی ازشاخصهای توسعهیافتگی و تضمینکننده امنیت سلامت جامعه است.
این موفقیت در شرایطی حاصل شده که کشور با محدودیتهایی همچون تحریمهای بینالمللی، انسداد روابط مالی و بانکی، دشواری در مبادلات تجاری و افزایش هزینههای تأمین و انتقال کالا روبهروست. با این حال، صنعت داروسازی توانسته سهم واردات را به حداقل برساند.
محمد عبدهزاده رئیس سندیکای صنایع دارویی با اشاره به خودکفایی ۹۷درصدی در تولید دارومیگوید:این رقم نشان میدهد ایران به پشتوانه توسعه دانشکدههای داروسازی، حضور اساتید مجرب وتربیت نیروی انسانی متخصص، به دانش فنی تولید انواع فرآوردههای دارویی دست یافته و برای تولید دارو نیازمند سایر کشورها نیست.به گفته او، ایران در رتبهبندیهای جهانی بهعنوان یک کشور تولیدکننده دارو شناخته میشود و این میزان تولید داخلی، ارزش افزوده قابل توجهی برای اقتصاد کشور ایجاد کرده است. با این حال عبدهزاده تأکید میکند که درحوزه تولید داروهای عمومی و تخصصی همچنان چالشهایی وجود دارد و برای تضمین تأمین پایدار بازار، نیاز به حمایت و برنامهریزی دقیقتر احساس میشود.
کمبود نقدینگی؛ چالش اصلی صنعت دارو
برخی کارشناسان حوزه دارو، چالشهای این صنعت را ناشی از کمبود نقدینگی میدانند. رئیس سندیکای صاحبان صنایع داروهای انسانی با اشاره به مشکلات مالی زنجیره تأمین دارو اظهار میکند: زنجیره تأمین دارو از تولید تا توزیع و عرضه با مشکلات جدی نقدینگی مواجه است و بدون حمایت دولت، عبور از این وضعیت دشوار خواهد بود.
او میافزاید: تخصیص بودجه دولتی نقش تعیینکنندهای در این دارد که دارو با چه قیمتی بهدست مردم برسد. هرچند مواد اولیه دارویی همچنان با ارز ترجیحی وارد میشود اما برخی از ملزومات صنعت از جمله شیشه آمپول، پلاستیک ویال و سایر اقلام بستهبندی با ارز آزاد تأمین میشوند که این موضوع هزینههای تولید را افزایش داده و در نهایت بر قیمت نهایی دارو اثر میگذارد.
به گفته کارشناسان، کمبود منابع مالی موجب افزایش بدهی تولیدکنندگان به بانکها شده وشرکتهای پخش نیز مطالبات انباشتهای از مراکز درمانی دارند. بیمارستانها نیز بهدلیل تأخیر در پرداخت بیمهها با مشکلات مشابهی روبهرو هستند. این چرخه بدهی، ناشی از پرداخت نشدن به موقع مطالبات از سوی دولت و بیمههاست و فشار مضاعفی بر صنعت دارو وارد کرده است. محدودیت منابع ریالی و ارزی کشور نیز بر این وضعیت دامن زده است.
صرفهجویی ارزی در سایه تولید داخلی
با وجود این چالشها، صنعت داروسازی کشورتوانسته ضمن حفظ کیفیت وجلب اعتماد جامعه پزشکی ومردم، روند واردات دارو را کاهشی کند و صرفهجویی ارزی قابل توجهی برای کشور بههمراه داشته باشد. اگر تأمین ۹۷درصدی دارو در کشور با ارزبری کمتر از یک میلیارد دلار را با واردات ۲ تا ۳درصدی دارو با رقمی حدود۱.۲میلیارد دلار واردات مقایسه کنیم، آن وقت ارزشآفرینی بخش تولید کشور بیشتر مشخص میشود.
به باور کارشناسان، تداوم این مسیر نیازمند تقویت زیرساختهای مالی، حمایت هدفمند دولت و اصلاح ساختار پرداختها در زنجیره تأمین داروست و میتواند دستاورد «انقلاب ۹۷درصدی» را پایدارتر و اثرگذارتر کند.
مجتبی بوربور از فعالان صنعت دارو با تأیید آمار تولید ۹۷درصدی دارو در کشور میگوید: این گزاره از نظر آماری صحیح است اما واقعیت آن است که فشار مشکلات موجود،تابآوری صنعت دارو را کاهش داده.
به گفته او، هنگامی که از تولید دارو سخن گفته میشود، منظور تنها محصول نهایی نیست بلکه زنجیرهای گسترده شامل تجهیزات پزشکی، ملزومات مصرفی، مواد اولیه و مواد حد واسط دارویی را نیز دربرمیگیرد؛ زنجیرهای که پایداری آن به مؤلفههای متعددی وابسته است.
بوربور با تأکید بر اینکه دانش فنی و ظرفیت تولید در کشور وجود دارد، مهمترین نیاز امروز این صنعت را تأمین نقدینگی عنوان میکند و میگوید: درحال حاضر چه تولیدکننده و چه واردکننده بهدلیل تورم، مطالبات معوق شرکتهای دارویی، تحریمها و مشکلات ارزی با چالشهای جدی دست و پنجه نرم میکنند.
اوبااشاره به وضعیت زیرساختهای تولیدی کشور ادامه میدهد:بخشی ازکارخانجات داروسازی مستهلک شده و ماشینآلات آنها قدیمی است. بازسازی و نوسازی این واحدها یک ضرورت انکارناپذیر است اما تحقق آن نیازمند سرمایهگذاری و دسترسی به منابع مالی است. در شرایطی که تولیدکنندگان بدهیهای بانکی دارند، بانکها نیز در اعطای تسهیلات جدید احتیاط میکنند.
این فعال صنعت دارو معتقد است دولت باید نگاه ویژهای به نوسازی و بازسازی کارخانجات و ماشینآلات این صنعت داشته باشد تا توان رقابتی و پایداری تولید حفظ شود.
مسئولان حوزه تولید دارو تأکید دارند که به این مهم توجه ویژهای دارند. در همین راستا رئیسجمهور با تأکید بر ضرورت افزایش سرمایهگذاری در صنعت دارو به منظور تقویت زنجیره تولید، دستوراتی در زمینه تأمین ارز مورد نیاز دارو و تجهیزات پزشکی، اصلاح نحوه تخصیص ارز و حل مشکل نقدینگی فعالان این حوزه صادر کردهاست.
کارشناسان معتقدند با وجود تمامی چالشها، بزرگترین سرمایه صنعت داروی کشور، دانش فنی بومی و نیروی انسانی متخصص و نخبهای است که امنیت دارویی کشور را در شرایط مختلف تضمین کردهاند؛ سرمایهای راهبردی که میتواند با حمایت هدفمند، مسیر توسعه پایدار این صنعت را هموارتر سازد.