آبخوانداری؛ راهکار علمی عبور از بحران کمآبی/ توسعه الگوهای نوین مدیریتی برای عبور از چال
اقتصاد ایران: ایسنا/ایلام رئیس پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری کشور گفت: ایران در منطقه خشک جهان قرار دارد و میانگین بارندگی که پیشتر حدود ۲۴۰ میلیمتر بود، بهدلیل تغییر اقلیم و خشکسالیهای اخیر به حدود ۲۳۰ میلیمتر کاهش یافته است؛ از اینرو برای عبور از چالش کمآبی و پیامدهایی همچون فرونشست زمین و سیلابهای مخرب، ناگزیر به توسعه الگوهای نوین مدیریتی هستیم.
ﺑﻪ ﮔﺰارش ﺧﺒﺮﮔﺰاری اﻗﺘﺼﺎداﯾﺮان
عطاالله ابراهیمی در بازدید از ایستگاه آبخوانداری دهلران اظهار کرد: پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری طی سه دهه فعالیت تحقیقاتی و اجرایی، الگوی «آبخوانداری» را بهعنوان مدلی موفق معرفی و ثبت کرده و تاکنون ۳۷ ایستگاه تحقیقاتی، آموزشی و ترویجی در این زمینه در کشور ایجاد شده است.
وی با بیان اینکه این عرصهها در مجموع حدود ۶۳ هزار هکتار را پوشش میدهند، خاطر نشان کرد: ایستگاه دهلران در استان ایلام بزرگترین عرصه آبخوانداری کشور با وسعت حدود ۵ هزار هکتار و طول پشتههایی نزدیک به ۲۵ کیلومتر در این منطقه اجرا شده و نمونهای موفق برای مناطق مشابه بهشمار میرود.
ابراهیمی یادآور شد: این سامانه برخلاف برخی سیستمهای پخش سیلاب، آب را مستقیماً از ارتفاعات دریافت و به سفرههای زیرزمینی تزریق میکند و ظرفیت توسعه در سطح ملی و حتی بینالمللی را دارد.
کوروش شیرانی رئیس اداره ایستگاههای تحقیقاتی و طرحهای پیشآهنگ پژوهشکده نیز با اشاره به گذشت سه دهه از اجرای برخی طرحها گفت: تثبیت مالکیت عرصهها و ارتقای زیرساختهای پژوهشی در دستور کار قرار گرفته و مرمت و بازسازی سازههای قدیمی در ۳۶ تا ۳۷ ایستگاه تحقیقاتی کشور در حال پیگیری است تا کارایی این سامانهها حفظ شود.
وی افزود: تمرکز ما علاوه بر اقدامات سازهای، بر توسعه پایشهای علمی شامل پایش هیدرومتری، هواشناسی و پیزومتری است و در راستای هوشمندسازی، خودکارسازی و دریافت دادههای برخط اقداماتی در حال انجام است. ایستگاه دهلران از جمله ایستگاههایی است که تکمیل این سه سامانه پایش در آن در دستور کار قرار دارد.
گرشاسبی معاون برنامهریزی و پشتیبانی پژوهشکده با تأکید بر ضرورت جلب مشارکت بخش غیردولتی در توسعه این طرحها گفت: برآوردها نشان میدهد هر هکتار آبخوانداری سالانه حدود هزار مترمکعب آب به سفرههای زیرزمینی تغذیه میکند و در صورت اجرای این طرح در سطح ۱۳ تا ۱۴ میلیون هکتار از اراضی کشور، سالانه بین ۷.۵ تا ۸ میلیارد مترمکعب آب قابل تأمین خواهد بود.
وی بیان کرد: دولت بهتنهایی توان اجرای گسترده و نگهداری این سطح از طرحها را ندارد، بنابراین باید با تدوین قوانین مناسب، مشارکت ذینفعان و بخش خصوصی را جلب کرد. آبخوانها علاوه بر ارزش آبی، ظرفیتهایی همچون توسعه گیاهان دارویی، جنگلکاری، اکوتوریسم و خدمات بینراهی دارند که میتواند برای بهرهبرداران ایجاد درآمد کند.
گرشاسبی با اشاره به دشت موسیان در استان ایلام گفت: عملکرد ایستگاه تحقیقاتی دهلران نشان داده که با وجود برداشت آب برای کشاورزی و شرب، این دشت همچنان از پتانسیل مناسبی برخوردار است که بیانگر اثرگذاری طرح آبخوانداری در تغذیه پایدار منابع آب زیرزمینی است.
علی نجفیفر رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان ایلام نیز در این بازدید آبخوانداری را الگویی علمی و اثربخش برای مدیریت پایدار منابع آب در مناطق خشک دانست و مسئولان پژوهشکده نیز بر مرمت سازهها، هوشمندسازی پایشها و توسعه مشارکت بخش خصوصی تأکید کرد.
وی با تأکید بر اهمیت راهبردی ایستگاه آبخوانداری دهلران اظهار کرد: ایستگاه تحقیقاتی دهلران بهعنوان بزرگترین عرصه آبخوانداری کشور، نهتنها یک ظرفیت ملی بلکه پشتوانهای علمی و عملی برای مدیریت پایدار منابع آب در مناطق خشک و نیمهخشک بهشمار میرود.
به گزارش ایسنا و به نقل از روابط عمومی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی استان ایلام در روز شنبه ۲۴ بهمن، وی افزود: توسعه و تقویت این ایستگاه با تکیه بر یافتههای پژوهشی، پایشهای مستمر و تعامل با بهرهبرداران محلی میتواند الگویی موفق برای سایر استانها باشد و نقش مؤثری در کاهش آثار خشکسالی، جلوگیری از فرونشست زمین و پایداری تولید کشاورزی ایفا کند.
انتهای پیام