فرهنگ انتظار؛ از یک باور اعتقادی تا راهبردی برای زیست اجتماعی
اقتصاد ایران: ایسنا/فارس یک پژوهشگر حوزه مهدویت با تأکید بر اینکه «انتظار» در اندیشه شیعه مفهومی فعال و تمدنساز است، معتقد است فرهنگ انتظار نهتنها به انزوا و سکون منجر نمیشود، بلکه میتواند بهعنوان یک راهبرد اجتماعی، جامعه را به سمت عدالتخواهی، مسئولیتپذیری و آمادگی تاریخی سوق دهد.
ﺑﻪ ﮔﺰارش ﺧﺒﺮﮔﺰاری اﻗﺘﺼﺎداﯾﺮان
محمد فلاحیان در گفتوگو با خبرنگار ایسنا، با اشاره به برداشتهای نادرست از مفهوم انتظار اظهار کرد: متأسفانه در برخی تلقیهای سطحی، انتظار به معنای دست روی دست گذاشتن و تعلیق مسئولیتهای اجتماعی فهم میشود، در حالی که در آموزههای اصیل دینی، انتظار حالتی پویا، آگاهانه و همراه با کنش اجتماعی است.
وی با بیان اینکه انتظار در مکتب شیعه همواره با آمادگی همراه بوده است، افزود: منتظر واقعی کسی است که خود را برای حضور در جامعهای عادلانه آماده میکند؛ این آمادگی هم جنبه فردی دارد و هم جنبه اجتماعی. اصلاح اخلاق فردی، تقویت ایمان، افزایش بصیرت و در عین حال، تلاش برای اصلاح ساختارهای اجتماعی، از لوازم فرهنگ انتظار است.
این پژوهشگر مهدویت با اشاره به نقش فرهنگ انتظار در مواجهه جامعه با بحرانها تصریح کرد: جامعهای که بر اساس انتظار فعال شکل میگیرد، دچار یأس تاریخی نمیشود. امید به آینده روشن، عنصر کلیدی فرهنگ انتظار است و همین امید، جامعه را در برابر فشارها، تهدیدها و ناملایمات مقاوم میسازد.
به گفته وی، انتظار در اندیشه مهدوی با عدالتخواهی پیوندی عمیق دارد و نمیتوان از انتظار سخن گفت اما نسبت به بیعدالتی، تبعیض و ظلم بیتفاوت بود. منتظر، خود را در جبهه حق تعریف میکند و تلاش میکند در حد توان، مناسبات ناعادلانه را اصلاح کند.
این پژوهشگر دینی با اشاره به بُعد تمدنی فرهنگ انتظار گفت: اگر انتظار صرفاً به یک احساس درونی یا مناسک محدود شود، از ظرفیت واقعی خود فاصله میگیرد. فرهنگ انتظار، ظرفیت شکلدهی به تمدن دارد؛ تمدنی که در آن انسانها مسئول، امیدوار، عدالتطلب و آیندهنگر هستند.
فلاحیان ادامه داد: در فرهنگ انتظار، آینده نه امری مبهم و نامعلوم، بلکه افقی روشن و وعدهدادهشده است. همین تصویر روشن از آینده، به کنشهای امروز معنا میدهد و باعث میشود انسان منتظر، برای اصلاح اکنون تلاش کند.
این پژوهشگر مهدویت با تأکید بر نقش نخبگان، رسانهها و نظام آموزشی در تبیین درست فرهنگ انتظار گفت: اگر انتظار بهدرستی برای نسل جوان تبیین نشود، ممکن است یا به انفعال تعبیر شود یا به یک مفهوم صرفاً احساسی تقلیل یابد. در حالی که انتظار، نیازمند فهم عقلانی، تحلیل تاریخی و پیوند با مسئولیت اجتماعی است.
وی همچنین با اشاره به شرایط کنونی جهان اسلام بیان کرد: در عصری که بیعدالتیهای گسترده، جنگهای فرسایشی و بحرانهای اخلاقی دیده میشود، فرهنگ انتظار میتواند بهعنوان یک منبع الهامبخش، روح مقاومت، صبر فعال و امید آگاهانه را در جوامع تقویت کند.
این پژوهشگر در پایان تأکید کرد: انتظار، تمرین زندگی در افق ظهور است؛ هرچه جامعهای به شاخصهای اخلاقی، عدالتمحور و مسئولانه نزدیکتر شود، در حقیقت به فرهنگ انتظار نزدیکتر شده و برای تحقق جامعه مهدوی آمادگی بیشتری پیدا میکند.
انتهای پیام