ﺑﻪ ﮔﺰارش ﺧﺒﺮﮔﺰاری اﻗﺘﺼﺎداﯾﺮان

حسین جعفری‌ثانی در گفت‌وگو با ایسنا اظهار کرد: بر اساس آمارهایی که سال گذشته در رسانه‌ها و جراید منتشر شد، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی از نظر وضعیت اشتغال فارغ‌التحصیلان، در سطح دانشگاه فردوسی از جایگاه بسیار مطلوبی برخوردار است. اگرچه نرخ اشتغال در رشته‌های مختلف متفاوت است، اما به طور کلی این دانشکده در زمره مجموعه‌های موفق دانشگاهی در این حوزه قرار می‌گیرد. در رشته‌های روانشناسی، به دلیل تقاضای بالا و بازار کار گسترده برای دانش‌آموختگان، درصد اشتغال بسیار بالاست. در حوزه‌های مرتبط با علوم تربیتی مانند مطالعات برنامه درسی، مدیریت آموزشی و مبانی تعلیم و تربیت نیز وضعیت به همین ترتیب است؛ به‌ویژه در مقاطع تحصیلات تکمیلی که بخش عمده‌ای از پذیرفته‌شدگان (نزدیک به ۹۰ درصد در برخی رشته‌ها) خود از شاغلان آموزش و پرورش هستند و با چالش اشتغال مواجه نیستند. سایر دانش‌آموختگان نیز معمولا در فاصله کوتاهی پس از فراغت از تحصیل، جذب بازار کار می‌شوند.

پژوهش‌های مسئله‌محور و قراردادهای علمی با سازمان‌های دولتی و بخش خصوصی

معاون آموزشی و فرهنگی دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه فردوسی مشهد، با اشاره به فعالیت‌های دانشکده درحوزه پژوهش، اظهار کرد: راهبرد اصلی دانشگاه و دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی بر حل نیازهای واقعی جامعه استوار است. تمامی اساتید موظف به تعریف و درج راهبرد پژوهشی خود در پرتال دانشگاه هستند و انتخاب موضوعات پژوهشی نیز بر همین اساس و با بهره‌گیری از منابع معتبری همچون «بنیاد ملی علم ایران»، «سامانه نان» (نظام ایده‌ها و نیازها) در وزارت علوم و بنیاد نخبگان صورت می‌گیرد. هدف از این رویکرد، هدایت دانشجویان به سمت موضوعات اولویت‌دار و کاربردی است که مستقیما با چالش‌های روز جامعه در ارتباط باشند؛ به طوری که امروزه اغلب پژوهش‌ها در قالب قرارداد با سازمان‌های مختلف به‌عنوان کارفرما انجام شده و به حل مسائل عینی منجر می‌شوند.

جعفری‌ثانی ادامه داد: فرآیند انتخاب و اجرای پایان‌نامه‌ها و رساله‌ها در مقاطع تحصیلات تکمیلی طبق ضوابط دقیق دانشگاهی پیش می‌رود. در این مسیر، دانشجو ابتدا استاد راهنمای خود را بر اساس حوزه تخصصی انتخاب کرده و پس از انجام مطالعات اولیه، پروپوزال مربوطه در شورای تحصیلات تکمیلی گروه‌ها به تصویب می‌رسد. از آنجا که اکثر پژوهش‌های این دانشکده با سوژه‌های انسانی سروکار دارد، مراحل اخذ «کد اخلاق زیستی» نیز با دقت طی می‌شود. در نهایت، پس از گردآوری و تحلیل داده‌ها، از یافته‌های پژوهش طبق قوانین دانشگاه دفاع انجام می‌شود.

افزایش فرصت‌های مطالعاتی داخلی در حوزه صنعت و جامعه

وی با بیان اینکه در حوزه فرصت‌های مطالعاتی، طی سال‌های اخیر با محدودیت‌هایی برای اعزام به خارج از کشور مواجه بوده‌ایم، افزود: با این حال، تعدادی از دانشجویان دکتری موفق شدند برای پیشبرد رساله‌های خود از فرصت‌های مطالعاتی ۶ ماهه بین‌المللی استفاده کنند، هرچند که در دو سال اخیر این آمار به دلایل مختلف کاهش یافته است. در بخش اساتید نیز آخرین اعزام به خارج از کشور مربوط به حدود دو سال پیش بوده و پس از آن تقاضاها با چالش روبرو شده است.

وی ادامه داد: در مقابل کاهش فرصت مطالعات بین‌المللی، آمار فرصت‌های مطالعاتی داخل کشور برای اعضای هیئت علمی رشد قابل توجهی داشته است. این فرصت‌ها که بر اساس ضوابط خاص در حوزه «صنعت و جامعه» تعریف شده‌اند، با استقبال همکاران مواجه شده است. به عنوان نمونه، هم‌اکنون یکی از اساتید گروه روانشناسی مشاوره و تربیتی در حال گذراندن دوره در صنعت -جامعه است و دو نفر دیگر از همکاران نیز به تازگی این دوره را به اتمام رسانده‌اند. به طور کلی از سال ۱۴۰۱ تاکنون، حدود هشت نفر از اساتید دانشکده از فرصت‌های مطالعاتی داخلی استفاده کرده‌اند. این افراد در نهادهای آموزشی، مراکز مرتبط با حوزه روانشناسی و یا بخش‌های مختلف صنعت و جامعه مشغول به فعالیت پژوهشی شده‌اند که برخی از این دوره‌ها خاتمه یافته و تعدادی دیگر نیز به تازگی آغاز شده است.

معاون آموزشی و فرهنگی دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه فردوسی مشهد، درباره قراردادها و تفاهم نامه‌های آموزشی نهادهای مختلف با دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، اظهار کرد: تفاهم‌نامه‌هایی میان دانشکده و نهادهای مختلف منعقد شده است که زمینه‌ساز قراردادهای پژوهشی کاربردی است. به‌عنوان نمونه، در سال‌های اخیر قراردادهای موفقی با سازمان‌هایی نظیر آتش‌نشانی و بهزیستی داشته‌ایم. همچنین بسیاری از همکاران ما از طریق «دفتر ارتباط با جامعه» در معاونت پژوهشی دانشگاه، قراردادهای پژوهشی متعددی را با صنایع و نهادهای مختلف دولتی و غیردولتی پیش می‌برند. لازم به ذکر است که جزئیات و مبالغ این قراردادها بر اساس توافق میان سازمان درخواست‌کننده و پژوهشگر مربوطه تعیین و نهایی می‌شود.

تفکیک گروه روانشناسی و توسعه رشته‌های مشاوره و تربیتی

معاون آموزشی و فرهنگی دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه فردوسی مشهد، در ادامه با اشاره به تاریخچه و فعالیت‌های پژوهشی و تحولات آموزشی دانشکده علوم تربیتی، اظهار کرد: دانشکده علوم تربیتی در سال ۱۳۵۲، با پذیرش دانشجو در دو رشته علوم تربیتی و روانشناسی در مقطع کارشناسی تاسیس شد. به مرور زمان، رشته‌های دیگری در مقطع کارشناسی به مجموعه اضافه شدند؛ از جمله رشته کتابداری که امروزه با نام «علم اطلاعات و دانش‌شناسی» شناخته می‌شود و رشته تربیت بدنی در مقطع کاردانی که از جمله این رشته‌ها بوده‌اند. در ادامه مسیر توسعه، دوره‌های تحصیلات تکمیلی نیز راه‌اندازی شد که اولین آن‌ها رشته مدیریت آموزشی بود. پس از آن، مقطع کارشناسی ارشد در گروه روانشناسی ایجاد شد و به تدریج این دانشکده در مقطع دکتری نیز دانشجو پذیرفت.

وی با بیان اینکه دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی با ۶ گروه آموزشی مستقل، در ۲۶ رشته و گرایش مختلف در هر سه مقطع تحصیلی کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری دانشجو می‌پذیرد، افزود: مجموع دانشجویان شاغل به تحصیل در این گروه‌ها حدود ۱۳۱۰ نفر است. همچنین این دانشکده میزبان تعدادی از دانشجویان بین‌الملل به‌ویژه از کشورهایی نظیر سوریه، لبنان، الجزایر و افغانستان است. امسال نیز در مقایسه با سال‌های قبل، تعداد قابل‌توجهی از دانشجویان بین‌الملل در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری پس از انجام مصاحبه‌های تخصصی پذیرفته شده‌اند که به تدریج در نیمسال اول و دوم سال تحصیلی وارد فرآیند آموزش می‌شوند.

معاون آموزشی و فرهنگی دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه فردوسی مشهد با اشاره به تفکیک گروه روانشناسی و توسعه رشته‌های مشاوره و تربیتی، بیان کرد: گروه روانشناسی که پیش از این به صورت یکپارچه فعالیت می‌کرد، در ۵، ۶ سال اخیر به دو گروه مجزا، گروه روانشناسی و گروه روانشناسی مشاوره و تربیتی تفکیک شده است. گروه روانشناسی در هر سه مقطع دانشجو می‌پذیرد که آمار دانشجویان آن شامل ۳۸۲ نفر در مقطع کارشناسی، ۱۰۲ نفر در کارشناسی ارشد و ۵۹ نفر در مقطع دکتری است. گرایش‌های فعال در این گروه شامل روانشناسی عمومی، روانشناسی بالینی و روانشناسی علوم شناختی است که گرایش علوم شناختی به ویژه در سال‌های اخیر در مقطع دکتری دانشجو جذب کرده است.

جعفری‌ثانی با اشاره به اینکه گروه روانشناسی مشاوره و تربیتی نیز اکنون در هر سه مقطع فعال است، افزود: در نیمسال‌های گذشته این گروه در مقطع کارشناسی دانشجو نداشتند، اما از امسال دانشجویان کارشناسی مشاوره وارد دانشکده شده و در حال گذراندن نیمسال اول خود هستند. آمار دانشجویان این گروه شامل ۲۵ نفر در مقطع کارشناسی، ۹۲ نفر در کارشناسی ارشد و ۳۳ نفر در مقطع دکتری است. این دانشجویان که مجموعا حدود ۱۵۰ نفر هستند، در سه رشته روانشناسی کودکان استثنایی، روانشناسی تربیتی و مشاوره به تحصیل اشتغال دارند. علاوه بر این دو گروه مرتبط با حوزه روانشناسی، دانشکده دارای چهار گروه آموزشی دیگر نیز هست که ماهیت و حوزه فعالیت متفاوتی دارند.

وی در خصوص فرآیند تحول و بازنگری رشته‌ها با توجه به نیاز جامعه، خاطرنشان کرد: بیش از یک سال است که در دانشکده فرآیند تحول در رشته‌ها را آغاز کرده‌ایم؛ چراکه علی‌رغم استقبال گسترده جامعه از رشته‌هایی نظیر روانشناسی، ضرورت دارد با توجه به تحولات علمی و فناوری‌های نوین، در ساختار آن‌ها نیز بازنگری شود. در همین راستا، گروه‌های آموزشی از یک سال و نیم پیش مطالعات خود را برای ایجاد رشته‌هایی با ماهیت و هویت جدید آغاز کرده‌اند. همچنین طرح «آمایش رشته‌ها» که توسط معاونت آموزشی به صورت پایلوت در دانشگاه شروع شده، به زودی در دانشکده ما نیز اجرایی می‌شود تا رشته‌های سنتی که تقاضا یا بازار کار کمتری دارند، به تدریج جای خود را به رشته‌های جدید و منطبق بر نیاز بازار و فناوری‌های روز بدهند.

گسترش فعالیت‌های بین‌رشته‌ای با علوم پزشکی و دانشکده مهندسی

جعفری‌ثانی با بیان اینکه در حوزه فعالیت‌های بین‌رشته‌ای، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی سابقه‌ای دیرینه‌ای دارد، اظهار کرد: خوشبختانه ارتباطات گسترده‌ای با دانشگاه علوم پزشکی مشهد داریم که شامل تبادل استاد برای تدریس و همکاری در راهنمایی و مشاوره پایان‌نامه‌هاست. در دانشگاه فردوسی مشهد نیز این تعاملات با دانشکده‌های مختلف برقرار است؛ از جمله همکاری با دانشکده علوم پایه، دانشکده الهیات و دانشکده ادبیات و علوم انسانی (در رشته‌هایی مانند جامعه‌شناسی، زبان‌شناسی و ادبیات). این همکاری‌ها در قالب تدریس متقابل و حضور همکاران به عنوان استاد مشاور یا داور در رساله‌ها انجام می‌شود. علاوه بر این، با توجه به ورود فناوری‌های نوین و هوش مصنوعی به حوزه‌های آموزشی، ارتباطات بسیار گسترده‌ای با گروه کامپیوتر دانشکده مهندسی شکل گرفته است تا از ظرفیت‌های هوش مصنوعی در توسعه رشته‌های دانشکده بهره‌مند شویم.

معاون آموزشی و فرهنگی دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه فردوسی مشهد، گفت: تاکنون در دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی رشته حذفی نداشته‌ایم، چراکه تصمیم‌گیری در این خصوص در اختیار دانشکده نیست و مستلزم تایید شورای گسترش آموزش عالی در وزارت علوم است. اما در مسیر توسعه و ایجاد رشته‌های جدید، گام‌های موثری برداشته شده است. از جمله رشته‌های جدید می‌توان به «علوم شناختی» و همچنین رشته «کارشناسی مشاوره» اشاره کرد که از سال جاری راه‌اندازی شده است. علاوه بر این، در مقطع کارشناسی ارشد، رشته «برنامه‌ریزی درسی آموزش فنی و حرفه‌ای» نیز برای نخستین بار از امسال دانشجو می‌پذیرد. همچنین درخواست راه‌اندازی رشته «روانشناسی صنعتی» به دانشگاه ارسال شده و در حال بررسی است. رشته دیگری تحت عنوان «فلسفه برای کودکان» نیز در دانشگاه در حال پیگیری است که تمامی این موارد در راستای حرکت دانشکده به سمت تحول و ایجاد رشته‌های نوین و کاربردی انجام می‌شود.

جعفری‌ثانی با اشاره به اینکه دانشگاه فردوسی مشهد همواره در زمره ۱۰دانشگاه برتر و در بسیاری از شاخص‌ها جزو سه دانشگاه نخست کشور قرار دارد، اضافه کرد: این دانشگاه نه تنها در سطح ملی جایگاه ویژه‌ای دارد، بلکه از دیدگاه وزارت علوم نیز در اغلب زمینه‌ها پیشگام شناخته می‌شود. اساتیدی که در این مجموعه فعالیت می‌کنند، هر یک در حوزه تخصصی خود به عنوان چهره‌های شاخص و صاحب‌نام (برند تخصصی) شناخته می‌شوند. در این میان، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی نیز همواره کانون توجه داوطلبان و دانش‌آموختگان برای انتخاب رشته و ادامه تحصیل بوده است. این دانشکده با برگزاری کنفرانس‌های معتبر، تحولات علمی مستمر و ارتباطات بین‌المللی گسترده‌ای که اعضای هیئت علمی آن دارند، از جایگاه علمی بسیار ممتاز و ویژه‌ای برخوردار است.

انتشار ۳ مجله علمی معتبر در دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی

وی با اشاره به فعالیت‌های داوطلبانه دانشجویان در تشکل‌ها و برنامه‌های فرهنگی، تصریح کرد: خوشبختانه در دانشکده تمامی بسترهای لازم برای فعالیت دانشجویان در قالب تشکل‌های مختلف فراهم است و اکثر این مجموعه‌ها حضور فعالی دارند. در حال حاضر، انجمن‌های علمی در گروه‌های آموزشی از جمله علوم تربیتی، علم اطلاعات و دانش‌شناسی و روانشناسی بسیار فعال هستند. در کنار آن‌ها، تشکل‌های دیگری نظیر انجمن اسلامی و بسیج دانشجویی (خواهران و برادران) نیز به فعالیت‌های خود ادامه می‌دهند. اخیرا با برگزاری انتخابات شورای صنفی، این شورا نیز به جمع تشکل‌های فعال دانشکده اضافه شده است. ما جلسات متعددی با این مجموعه‌ها برگزار کرده‌ایم و تلاش بر این است که در تمامی رویدادهای آموزشی، پژوهشی، فرهنگی و همچنین مناسبت‌های خاص اجتماعی، از ظرفیت دانشجویان بهره‌مند شویم. تشکل‌های دانشجویی معمولا در اجرای برنامه‌ها، مسابقات و رویدادهای فرهنگی پای کار هستند و همکاری بسیار شایسته و نزدیکی با مدیریت دانشکده دارند.

جعفری‌ثانی در ارتباط با اینکه این دانشکده دارای دفتر نشریات فعالی است و مدیریت سه مجله علمی معتبر را بر عهده دارد، گفت: از جمله این مجلات می‌توان به مجله «کتابداری و اطلاع‌رسانی»، مجله «پژوهش‌های روان‌شناسی بالینی و مشاوره» و مجله «مبانی تعلیم و تربیت» اشاره کرد. هر سه نشریه از اعتبار علمی بالایی برخوردارند و در ارزیابی‌های وزارت علوم، همواره رتبه‌های برتر (گرید الف) را کسب کرده‌اند. با توجه به فرآیند داوری دقیق و سخت‌گیرانه‌ای که در این دفتر حاکم است، تنها مقالاتی که از سطح کیفی و علمی ممتازی برخوردار باشند، امکان انتشار در این مجلات را پیدا می‌کنند.

انتهای پیام