به گزارش سلامت نیوز به نقل از شرق، حسین ضرابیان (اصفهان)، فرهاد نادعلی (گرگان)، علیرضا گلچینی، مسعود عبادیفرد، پریسا پرکار (قزوین)، امیر خسروانی، امیر پورصالح، فاطمه افشاری، گلنار نراقی، علیرضا رضایی (تهران)، معین مرادیان، اصغر شاکری، غزل امیدی (آبدانان)، سبحان اسماعیلدوست (رشت)، موهبت غفوری (لار)، فریبا حسینی (شیراز)، آمنه سیلمانی، محمدعلی جعفریزارع (اردبیل)، صابر دهقان (سیرجان)، شمسی عباسعلیزاده (تبریز)، احمد زینی، حسین کرمی، حسین کریمی، احسان احمدی، احمد خسروی (دهلران)؛ اینها ۲۵ نام از کادر درمان، شامل پزشکان و پرستارانی است که خبر بازداشت آنها تا امروز به شکلهای مختلف منتشر شده است.
برخی نامها از طرف اعضای خانواده منتشر شده و اسامی عدهای نیز از سوی همکارانشان در شبکههای اجتماعی عنوان شده است؛ جز دکتر گلچینی و دکتر فرهاد نادعلی که با قید وثیقه آزاد شدهاند. دکتر گلچینی ظهر یازدهم بهمن و دکتر نادعلی دوازدهم بهمن آزاد شدند. ما نمیتوانیم تأیید یا رد کنیم که این اسامی تا لحظه نگارش این گزارش، از زندان آزاد شدهاند یا خیر. همچنین، از آنجایی که نهادهای متولی، از وزارت بهداشت تا سازمان نظام پزشکی و پرستاری، تا این لحظه، فهرستی از اسامی بازداشتشدگان یا آزادیهای کادر درمان منتشر نکردهاند، این امکان برای رسانهها ممکن نیست تا وضعیت حقوقی و قضائی این افراد را پیگیری کنند. البته بهتازگی رئیس سازمان نظام پزشکی اشارهای به یک فهرست 17 نفره از بازداشتیها کرده است، همچنین، رئیس سازمان نظام پرستاری کشور نیز اعلام کرد که اسامی پرستاران بازداشتشده در آینده نزدیک منتشر میشود. اما این گزارش، فارغ از فهرست اسامی و تعداد دقیق بازداشتشدهها، به موضوع بازداشت کادر درمان پس از آغاز اعتراضات دی ماه سال 1404 میپردازد.
مکاتبه با نهادهای امنیتی
آمار رسمی، درباره بازداشتهای کادر پرستاری، عدد دقیقی را نشان نمیدهد.مسئولان مربوطه تا این لحظه، هیچ گزارشی دراینباره ندادهاند...
اما «احمد نجایتان»، رئیس نظام پرستاری، از اعلام اسامی بازداشتشدگان کادر درمان در آینده نزدیک خبر میدهد: «تا این لحظه در میان پرستاران هیچ بازداشتی در محیط کار نداشتیم. بازداشتهایی که رخ داده، مربوط به فعالیت حرفهای و درمانی این افراد نیست. پیگیریها را انجام دادهایم، در حال جمعبندی دادهها هستیم و بهزودی آمار بازداشتیها را که البته عدد بزرگی نیست، اعلام خواهیم کرد».
این سازمان البته با دستگاه قضا و نهادهای امنیتی مکاتبه کرده است: «ما مکاتباتی هم با دستگاه قضا و نهادهای امنیتی درباره بازداشتهای اخیر داشتهایم. در این نامهنگاریها توضیحاتی داده شده، مثلا عنوان شده است که هیچکس نمیتواند به فعالیت پرستاران، چه در داخل فضای بیمارستان و چه خارج از فضای درمانی، به منظور خدمترسانی به مجروحان، بیماران یا آسیبدیدگان، معترض شود. این یک اصل کلی است و اتفاقا قوانین موجود هم بر آن تأکید دارند و کادر درمان را به این موضوع ملزم کرده است». رئیس سازمان نظام پرستاری با تأکید ویژه بر موضوع خدمترسانی کادر درمان، ادامه میدهد: «اتفاقا درصورتیکه کادر درمان از ارائه خدمات درمانی به مجروحان خودداری کند، به منزله بروز جرم تلقی میشود. قوانین بهوضوح دراینباره توضیح داده است».
از دیگر مواردی که در قوانین خدمترسانی به بیماران مطرح شده است، مربوط به اصل رازداری است: «کادر درمان همچنین باید به قوانین رازداری و حفظ محرمانگی بیماران مقید باشد. همچنین باید اصل بیطرفی را در این زمینه رعایت کند. ما در مکاتبات خودمان با نهادهای امنیتی تمام این موارد را توضیح دادهایم». در شرایطی که مسئولان زیر بار بازداشت نیروهای درمان در محل کارشان نمیروند، خبری منتشر شد که از بازداشت ۱۱ پرستار بیمارستان بانک ملی حکایت میکرد. اما نجاتیان در توضیح این ماجرا تأکید میکند که: «قطعا این خبر درست نیست. تعداد بازداشتیهایی که در متن آن خبر درج شده، نادرست است. جمعبندی در این زمینه بهزودی در سطح کشور شروع میشود و نتیجه روی سایت نظام پرستاری اعلام خواهد شد».
آزادی یک فوق تخصص سرطان و یک متخصص جراحی عمومی
در میان استمرار بیخبریها از وضعیت بازداشتیها و همچنین آزادیهای کادر درمان، تنها یک خبر شفاف دیده میشود. «محمدرضا خردمند»، رئیس نظام پزشکی قزوین، یازدهم بهمن ماه این خبر را اعلام کرد: «دکتر علیرضا گلچین که به دنبال حوادث هفتههای اخیر بازداشت شده بود، حدود یک ساعت پیش (ساعت 15 یازدهم بهمنماه)، آزاد شد. طی این مدت سازمان نظام پزشکی بههمراه خانواده ایشان و سایر اعضای جامعه پزشکی قزوین ملاقاتها و تماسهای مکرری با مسئولان اطلاعاتی و همچنین دستگاه قضائی و بهویژه دادسرای قزوین برقرار کردند». رئیس نظام پزشکی قزوین عنوان کرد: «اداره اطلاعات و دادسرا همکاری بسیار مناسبی با ما داشتند و پس از انجام تحقیقات و تکمیل گزارشها، خوشبختانه دکتر گلچین آزاد شدند. دکتر گلچین متخصص جراحی عمومی و فوقتخصص جراحی سرطان است». روز گذشته هم فرهاد نادعلی، متخصص جراحی عمومی که در جریان اعتراضات دی ماه در گرگان بازداشت شده بود، با قید وثیقه آزاد شد. جعفر طبرسا، رئیس نظام پزشکی گرگان و رئیس شورای هماهنگی نظام پزشکیهای استان گلستان، این خبر را اعلام کرد.
کار درمانی «صرف» نبوده است!
درحالیکه اغلب مدیران حوزه درمان، بازداشت کادر درمان را بیارتباط با حوزه کاری و خدمترسانی درمانی آنها عنوان کردهاند، اما رئیس کل سازمان نظام پزشکی با اشاره به پیگیری وضعیت ۱۷ عضو سازمان نظام پزشکی دارای پرونده قضائی و امنیتی میگوید بازداشت این افراد به دلیل انجام اقدامات درمانی «صرف» نبوده است.
«محمد رئیسزاده»، در پاسخ به طرح مباحثی مبنی بر دستگیری چند نفر از اعضای جامعه پزشکی به دلیل مداوای مجروحان حوادث اخیر، به گزارش معاونت اجتماعی سازمان نظام پزشکی در همین زمینه میپردازد: «۱۷ نفر از اعضای سازمان نظام پزشکی به دلایلی دچار مشکلات قضائی و امنیتی شدند که مورد به مورد آنها را بررسی و جمعبندی کردیم. وضعیت این افراد را از دستگاههای امنیتی و قضائی پیگیری کردهایم و طبق اطلاعاتی که به دست آوردهایم، هیچکدام از این افراد صرفا به دلیل اقدام درمانی بازداشت نشدهاند و موردی نداریم که کسی جایی درمان انجام داده و بازداشت شده باشد». او درباره آخرین وضعیت این ۱۷ عضو سازمان نظام پزشکی نیز توضیح داد: «تا الان هیچگونه حکم قطعی درمورد کسی صادر نشده است و پروندهها در مرحله بازرسی هستند».
رئیس کمیسیون بهداشت مجلس: اطلاعی ندارم
اعضای کمیسیون بهداشت و درمان مجلس نیز در روزهای اخیر به این موضوع ورود کردهاند؛ البته از درِ بیخبری. «حسینعلی شهریاری»، رئیس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، با تأکید بر حاکمبودن اخلاق پزشکی در درمان مجروحان حوادث اخیر کشور اعلام کرده که اطلاعی از بازداشت پزشکان ندارم اما اگر هم کسی بازداشت شده، به این دلیل نبوده که به مجروحان کمک کرده و قطعا مسائل دیگری داشته است. البته این را هم اضافه کرده که موضوع در مجلس پیگیری میشود: «در جلسات این هفته صحن مجلس موضوع را پیگیری میکنیم». «عمر علیپور»، از اعضای این کمیسیون هم گفته است: «در هیچ جای دنیا و در هیچ مکتب انسانی، پزشکی به دلیل انجام وظیفه انسانی خود بازخواست نمیشود، بنابراین بازداشت پزشک یا کادر درمان به دلیل انجام وظیفه حرفهای، اساسا متصور نیست. تاکنون هم ما هیچ خبر موثق و مستندی در این زمینه، بهویژه درباره پزشکان، دریافت نکردهایم». او این وعده را داد که با آغاز به کار مجلس، اگر موضوعی در این زمینه وجود داشته باشد، در کمیسیون بهداشت و درمان بررسی میشود. فعلا به طور رسمی چیزی به ما ابلاغ نشده و گزارشی نگرفتهایم.
درمانگاه، خانه یا خیابان فرقی نمیکند
البته گفتوگو با کادر درمان نشان میدهد که اتفاقات اخیر، سویههای دیگری نیز داشته است. پرستار یکی از بیمارستانهای دولتی که نخواست نامش فاش شود، از خودداری برخی پزشکان برای انجام خدمات درمانی به معترضان روزهای 18 و 19 دی ماه میگوید. او توضیح میدهد: «در بیمارستان یکی از پزشکان اعلام کرد که اگر بیمار اغتشاشگر باشد، درمانش نمیکنم. اگرچه مراجعه این افراد به بیمارستان ما کم بود و بلافاصله پزشکان دیگری برای ارائه خدمات درمانی به آن فرد داوطلب شدند اما چه پزشک باشیم و چه پرستار، از همان ابتدا سوگند خوردهایم که به همه انسانها، فارغ از دیدگاه فکریشان خدمترسانی کنیم و نجات جان بیمار در اولویت باشد».
پزشک دیگری که یکی از همکاران آشنایش را بازداشت کردهاند، از ضرورت آزادی عمل در حوزه درمان میگوید: «اگر کسی سوگند خورد و وارد این کار شد، دیگر باید افکار شخصی خود را به کناری گذاشته و تمام تلاش خود را نثار جانهایی کند که به کمک تخصصی او نیاز دارند. در این شرایط، نیروهای امنیتی و قضائی نیز باید به اهمیت کادر درمان واقف باشند.
بدانند که ما چه در محیط درمان و چه خارج از آن، موظفیم که به سوگندمان وفادار باشیم». او با اشاره به موقعیتهای حساسی که هرکسی امکان دارد در طول زندگی با آن روبهرو شود، ادامه میدهد: «همانطورکه اگر در یک خیابان تصادفی رخ دهد، تا زمان رسیدن اورژانس همه به دنبال یک پرستار یا پزشک میگردند. یا شاید در هواپیما دیده باشید که به برخی افراد حالات بدی دست میدهد و کارکنان پرواز و مسافران دنبال یک نفر از کادر درمان هستند. همین زمینه در شرایط اعتراضات خیابانی هم رخ میدهد و آن وظیفه که نجات جان انسانهاست، همچنان در اولویت نخست میماند. در بیمارستان، درمانگاه، خانه یا خیابان، فرقی نمیکند؛ اولویت نخست هر پرستار و پزشکی که میخواهد متعهد به سوگندش باشد، نجات جان افراد است».