به گزارش سلامت نیوز به نقل از جام جم، در حالی که اغلب مردم سرماخوردگی را یک بیماری ساده و کماهمیت تلقی میکنند، پژوهشی تازه نشان میدهد شدت این بیماری بهمراتب پیچیدهتر از آن چیزی است که تصور میشود. این مطالعه توضیح میدهد چرا برخی افراد تنها با علائم خفیف دچار سرماخوردگی میشوند اما برخی دیگر دورهای شدید، طولانی و فرساینده را تجربه میکنند.
یافتههای این پژوهش نشان میدهد که عامل اصلی تفاوت در شدت سرماخوردگی، نه قدرت ویروس، بلکه نحوه واکنش اولیه بدن انسان به آن است؛ واکنشی که در همان ساعات نخست ورود ویروس به بدن شکل میگیرد.
پاسخ بدن مهمتر از خود ویروس
براساس این تحقیق، شدت علائم سرماخوردگی بیش از هر چیز به سرعت و قدرت پاسخ ایمنی بدن بستگی دارد. ویروس راینوویروس، عامل اصلی سرماخوردگی، تقریبا برای همه افراد یکسان است اما این سیستم دفاعی بدن است که تعیین میکند عفونت به سرعت مهار یا به بیماری شدید تبدیل شود. دانشمندان تأکید میکنند که در بسیاری از موارد، بدن پیش از آنکه فرد متوجه علائم شود، در حال مبارزه با ویروس است. اگر این مبارزه زودهنگام موفق باشد، علائم یا بسیار خفیف خواهند بود یا ظاهر نمیشوند.
بینی؛ خط مقدم نبرد با ویروس
پژوهشگران سلولهای پوششی بینی را بهعنوان نخستین خط دفاعی بدن بسیار کلیدی میدانند. زمانی که ویروس از طریق تنفس وارد مجاری بینی میشود، این سلولها اولین بخشهایی هستند که با عامل بیماریزا تماس پیدا میکنند و با تولید پروتئینهایی به نام اینترفرونها، پیام هشدار را به سایر بخشهای سیستم ایمنی میفرستند. اینترفرونها به سلولهای اطراف کمک میکنند تا حالت ضدویروسی به خود بگیرند و مانع تکثیر سریع ویروس شوند.
پاسخ سریع، بیماری خفیفتر
مطالعه نشان میدهد افرادی که سلولهای بینی آنها میتوانند در همان مراحل ابتدایی عفونت، پاسخ اینترفرونی سریع و قوی ایجاد کنند، معمولا دچار علائم خفیفتری میشوند. در این افراد، ویروس فرصت گسترش پیدا نمیکند و پیش از آنکه التهاب گسترده ایجاد شود، مهار میشود. به گفته محققان، این موضوع توضیح میدهد چرا برخی افراد حتی پس از تماس با افراد بیمار، یا اصلا سرما نمیخورند یا تنها دچار آبریزش و ناراحتی جزئی میشوند.
وقتی دفاع بدن کند عمل میکند
در مقابل، اگر پاسخ ایمنی اولیه بدن کند یا ضعیف باشد، ویروس زمان بیشتری برای تکثیر پیدا میکند. در این شرایط، التهاب افزایش مییابد و علائمی مانند گرفتگی شدید بینی، ترشح زیاد مخاط، سرفه، گلودرد و احساس خستگی شدید بروز میکند. پژوهشگران میگویند این تفاوت در پاسخ ایمنی میتواند ناشی از عوامل ژنتیکی، وضعیت سلامت عمومی، استرس، خواب ناکافی یا حتی آلودگی هوا باشد.
آزمایش با بافت مصنوعی بینی
برای رسیدن به این نتایج، تیم تحقیقاتی از مدلهای آزمایشگاهی بافت بینی انسان استفاده کرده است. این بافتها در شرایط کنترلشده آزمایشگاهی رشد داده شدند تا واکنش دقیق سلولها به ویروس بررسی شود.این روش به پژوهشگران امکان داد تا بدون دخالت عوامل محیطی،تفاوت واکنش سلولهای مختلف رابادقت بالامشاهده ومسیرهای دفاعی مؤثرراشناسایی کنند.
افقهای تازه برای پیشگیری و درمان
نتایج این تحقیق میتواند پیامدهای مهمی برای آینده پزشکی داشته باشد.بهجای تمرکز صرف بر نابودی ویروس، دانشمندان میتوانند به دنبال تقویت پاسخ اولیه بدن باشند؛ راهبردی که ممکن است به تولید اسپریهای بینی یا داروهایی منجر شود که سیستم ایمنی را در همان مراحل ابتدایی فعالتر کنند.این پژوهش نشان میدهد سرماخوردگی تنها یک بیماری ساده فصلی نیست، بلکه میدان نبردی پیچیده میان ویروس و سیستم دفاعی بدن است. در این نبرد، برنده کسی است که زودتر واکنش نشان دهد. یافتهای که میتواند نگاه ما به پیشگیری و درمان بیماریهای ویروسی رایج را برای همیشه تغییر دهد.