ﺑﻪ ﮔﺰارش ﺧﺒﺮﮔﺰاری اﻗﺘﺼﺎداﯾﺮان

این اعداد و ارقام که اکنون روی میز تحلیلگران بین‌المللی قرار گرفته، فراتر از یک رتبه‌بندی ساده، پرده از جنگی پنهان میان نوستالژیِ پیستون‌ها و قدرتِ بی‌رحمِ الکترون‌ها برمی‌دارد؛ جایی که برندگان میدان، نه با تیراژ تولید، بلکه با توانایی‌شان در جابه‌جا کردن مرزهای هیجان شناخته می‌شوند. این گزارش، تصویری دقیق از آینده‌ای است که در آن سرعت، دیگر تنها یک عدد نیست، بلکه به آخرین پناهگاهِ عاشقانِ رانندگی در عصرِ اتوماسیون تبدیل شده است.

وقتی رقیب‌ها زمین را خالی می‌کنند

آمار فروش خودروهای اسپرت هرگز چندان بالا نبوده است. این روزها که بازار در تسخیر شاسی‌بلندها و کراس‌اوورها قرار دارد نیز این خودروها سعی دارند با جلب نظر تعدادی از مشتریان از طریق ارائه لذت رانندگی، به‌حیات خود ادامه دهند. در چنین شرایطی عجیب نیست که فروش خودروهای اسپرت با کاهش روبه‌رو باشد؛ اما وضعیت برای همه یکسان نیست.

از فورد موستانگ می‌توان به‌عنوان نماد موفقیت در بازار خودروهای اسپرت یاد کرد. فروش این خودرو در سال ۲۰۲۵ با ۳ درصد افزایش نسبت به‌سال قبل، از مرز ۴۵ هزار دستگاه عبور کرد. شاید رشد ۳ درصدی در نگاه اول چندان مهم به‌نظر نرسد، اما این عدد در مقابل کاهش ۲۶.۴ درصدی فروش شورولت کوروت، یک موفقیت به‌شمار می‌رود.

دوج پس از قطع تولید چلنجر در دسامبر ۲۰۲۳، نسل جدید چارجر را در دو فرم سدان و کوپه عرضه کرد. فروش این خودرو در سال ۲۰۲۵ با کاهش ۸۴.۵ درصد به ۹ هزار و ۵۶۲ دستگاه رسید و درواقع یک سقوط آزاد را تجربه کرد. فروش نیسان Z با ۷۳.۴ درصد افزایش نسبت به سال قبل به ۵ هزار و ۴۸۷ دستگاه رسید. هموطن دیگر این خودرو یعنی تویوتا سوپرا هم با ۱۲.۹ درصد افزایش در فروش، نزدیک به ۳ هزار خریدار را جذب کرد.

فروش مزدا MX-۵ میاتا هم با ۷.۷ درصد به‌حوالی ۹ هزار دستگاه رسید. اما هاچ‌بک‌های داغ فولکس‌واگن یعنی گلف GTI و R با ۲۴.۴ و ۲۰.۹ درصد کاهش فروش روبه‌رو شدند. علت این امر را باید در تعرفه‌های جدید جست‌وجو کرد؛ مشکلی که قیمت این دو هاچ‌بک را به‌ترتیب ۳۶ و بیش از ۵۰ هزار دلار افزایش داد. سوبارو WRX هم سقوط ۴۱.۱ درصدی فروش را تجربه کرد.

سوبارو در جولای خبر داد که در کارخانه خود واقع در استان گونمای ژاپن، تولید مدل‌های فارستر و فارستر هیبرید را در اولویت بالاتری نسبت به‌همتای سدان آن‌ها قرار داده است. به‌نظر می‌رسد این سیاست همچنان ادامه دارد. فروش سوبارو BRZ هم با ۱۳.۸ درصد کاهش به ۲ هزار و ۸۸۱ دستگاه رسید که تقریبا یک‌سوم فروش همتای آن یعنی تویوتا GR۸۶ است. سوبارو پارسال قیمت پایه BRZ را هزار دلار افزایش داد؛ بدون آن‌که دلیل خاصی برای آن اعلام کند. البته تیپ دنده‌دستی این خودرو، اکنون حالت رانندگی اسپرت را نیز به‌همراه دارد.

فروش ب ام و Z۴ هم با ۰.۸ درصد کاهش به ۲ هزار و ۱۱۳ دستگاه رسید و از همتای خود با برند تویوتا یعنی سوپرا، ۵۰۰ دستگاه کمتر فروخت. به‌نظر می‌رسد در کلاس خودروهای اسپرت، فقط فورد موستانگ اوضاع خوبی دارد.

حتی مدل‌های اقتصادی مثل سوبارو BRZ و تویوتا GR۸۶ هم با کاهش دو رقمی درصد فروش مواجه هستند؛ درحالی‌ که نمایندگان فولکس‌واگن هم به‌علت افزایش قیمت، با کاهش استقبال مشتریان روبه‌رو شده‌اند.

انتشار آمار فروش خودروهای اسپرت در سال ۲۰۲۵، فراتر از یک گزارش بازرگانی ساده، در واقع «تست نوار قلب» برای بخشی از صنعت‌خودرو است که بسیاری تصور می‌کردند زیر چرخ‌های سنگین خودروهای برقی و کراس‌اوورهای غول‌پیکر از بین خواهد رفت. اما ارقام نشان می‌دهند که خودروهای اسپرت نه تنها زنده مانده‌اند، بلکه در حال بازتعریف مفهوم «لذت رانندگی» در یک دنیای دیجیتالی هستند. بررسی دقیق این آمار، سه روند کلیدی را در سطح بین‌المللی آشکار می‌کند:

استراتژی «آخرین خداحافظی» و هجوم کلکسیونرها

بخش قابل توجهی از رشد فروش مدل‌های نمادینی مثل فورد موستانگ یا پورشه ۹۱۱، ناشی از پدیده‌ای است که تحلیل‌گران آن را «ولع آخرین احتراق» می‌نامند. با نزدیک شدن به ضرب‌الاجل‌های توقف تولید پیشرانه‌های بنزینی، مشتریان به‌سمت خرید مدل‌هایی هجوم آورده‌اند که آخرین بازماندگان عصر مکانیکی محسوب می‌شوند. این نشان می‌دهد که در بازار جهانی، خودرو اسپرت دیگر تنها یک وسیله‌نقلیه نیست، بلکه به یک «دارایی احساسی» و حتی یک «فرصت سرمایه‌گذاری» تبدیل شده است.

هیبریداسیون؛ منجی یا دشمن

آمار ۲۰۲۵ ثابت کرد که برقی‌سازی لزوما به‌معنای مرگ خودروهای اسپرت نیست. موفقیت خیره‌کننده مدل‌های هیبریدی عملکردمحور (Performance Hybrids) نشان داد که تکنولوژی می‌تواند خلأهای سنتی موتورهای بنزینی را پر کند.

استفاده از موتورهای برقی کوچک برای حذف تاخیر توربو و بهبود گشتاور آنی، باعث شده تا خودروهای اسپرت ۲۰۲۵ سریع‌تر و درعین حال بهینه‌تر از همیشه باشند. این یک درس بزرگ برای خودروسازان جهانی بود: مشتریان خودروهای اسپرت با «تکنولوژی» مشکلی ندارند، تا زمانی که این تکنولوژی به‌جای جایگزینی با راننده، در خدمت تقویت حس او باشد.

شکاف میان نوستالژی و آینده‌نگری

در تحلیل آمار ۲۰۲۵، یک دوقطبی جالب دیده می‌شود. از یک سو، مدل‌های ارزان‌قیمت‌تر و آنالوگ مثل مزدا میاتا (MX-۵) همچنان به‌دلیل سادگی و قیمت رقابتی می‌فروشند و از سوی دیگر، سوپراسپرت‌های تمام‌برقی با شتاب‌های زیر ۲ ثانیه، مرزهای فیزیک را جابه‌جا می‌کنند.

این شکاف نشان‌دهنده قطبی شدن بازار است؛ جایی که بخشی از خریداران به‌دنبال نوستالژی هستند و بخشی دیگر به‌دنبال قدرت بی‌حدومرز. آن‌چه از ارقام فروش ۲۰۲۵ استخراج می‌شود، ثبات نسبی سهم بازار خودروهای اسپرت در برابر هجمه SUV هاست. این خودروها اگرچه تیراژ بالایی ندارند، اما به‌عنوان «پرچمداران تکنولوژی» و «سازندگان تصویر برند»، نقشی حیاتی در بقای خودروسازان بزرگ ایفا می‌کنند.

برای صنعت‌خودرو ایران، رصد این بازار از این جهت اهمیت دارد که نشان می‌دهد با وجود تحولات عظیم در زیرساخت‌های انرژی، «هیجان» همچنان کالای گران‌بهایی است که خریداران حاضرند برای آن بهای سنگینی بپردازند. خودروهای اسپرت در سال ۲۰۲۵ ثابت کردند که حتی اگر سوخت تغییر کند، میل به‌سرعت و تمایز در ذات انسان تغییرناپذیر است؛ موضوعی که شاید راهنمایی برای توسعه مدل‌های کانسپت و جوان‌پسند در بازارهای در حال توسعه نیز باشد.