نتایج یک سال رقابت در بزرگترین بازار خودرو جهان
اقتصاد ایران: سال ۲۰۲۵ را میتوان یکی از رقابتیترین و درعین حال تعیینکنندهترین سالها برای صنعتخودرو چین دانست. بازاری که همزمان با اشباع نسبی تقاضای داخلی، شاهد تشدید رقابت قیمتی، رشد فناوری خودروهای انرژی نو (NEV) و افزایش نقش صادرات در استراتژی خودروسازان بود.
به گزارش خبرگزاری اقتصاد ایران، هرچند نرخ رشد فروش نسبت بهسالهای طلایی قبل کاهش یافت، اما چین همچنان جایگاه خود را بهعنوان بزرگترین تولیدکننده و صادرکننده خودرو در جهان تثبیت کرد. با انتشار آمار فروش خودروسازان چینی در سال ۲۰۲۵ توسط کارنیوز چاینا، میتوان مشاهده کرد که برخی شرکتها به موفقیت فراتر از انتظار دست یافتهاند؛ درحالی که برخی دیگر از رسیدن به هدفگذاری خود، بازماندند. بیوایدی که حالا بهعنوان بزرگترین سازنده خودروهای برقی در چین شناخته میشود، توانست ۴ میلیون و ۶۰۲ هزار و ۴۳۶ دستگاه در سال ۲۰۲۵ بهفروش برساند.
بنابراین با وجود عدمدستیابی این شرکت به هدفگذاری ۵ میلیون دستگاهی برای سال ۲۰۲۵، بالاترین جایگاه در میان خودروسازان چینی به بیوایدی تعلق میگیرد. اما جیلی با فروش ۳ میلیون و ۲۴ هزار و ۵۶۷ دستگاه خودرو در سال ۲۰۲۵ توانست از هدفگذاری ۳ میلیوندستگاه عبور کند.
توجه داشته باشید که این شرکت در ابتدای سال، عدد ۲.۷۱ میلیون دستگاه را هدفگذاری کرده بود؛ اما در اواسط سال و پس از مشاهده وضعیت مناسب فروش، این رقم را به ۳ میلیوندستگاه افزایش داد. چری در جایگاه سوم با فروش ۲ میلیون و ۶۳۱ هزار و ۳۸۱ دستگاه در سال ۲۰۲۵، تنها توانست به ۸۰.۷۲ درصد از رقم مورد نظر خود دست پیدا کند.
گریتوالموتور با فروش یکمیلیون و ۳۲۳ هزار و ۶۷۲ دستگاه در جایگاه چهارم قرار دارد؛ هرچند که این شرکت فقط توانست به ۳۳.۰۹ درصد از هدفگذاری خود برای سال ۲۰۲۵ برسد. لیپموتور هم سال موفقی را پشت سر گذاشته و با فروش ۵۹۶ هزار و ۵۵۵ دستگاه خودرو، از هدفگذاری اولیه ۵۰۰ هزار دستگاهی عبور کرده است.
رتبه هفتم یعنی ایکس پنگ نیز توانست ۴۲۹ هزار و ۴۴۵ دستگاه خودرو بهمشتریان عرضه و با فاصله زیادی از هدف ۳۵۰ هزار دستگاه عبور کند. بخش خودروسازی شیائومی نیز با تحویل بیش از ۴۰۰ هزار دستگاه خودرو بهمشتریان، از هدفگذاری ۳۵۰ هزار دستگاهی عبور کند.
این شرکت از فروش بیش از ۵۰ هزار دستگاه خودرو در ماه دسامبر خبر داده؛ هرچند که از اعلام رقم دقیق آمار خودداری کرده است. برند هیما (HIMA) که بهعنوان شبکه فروش خودروهای مشترک هوآوی و برندهای مختلف عمل میکند، توانست ۵۸.۹۱ درصد از هدفگذاری یکمیلیون دستگاهی برای امسال را محقق کند.
لی اتو هم با فروش ۴۰۶ هزار و ۳۴۳ دستگاه به ۶۳.۴۹ درصد از برنامه اولیه خود رسید. بهلطف افزایش ۳۲ درصدی فروش نیو در آخرین ماه از سال ۲۰۲۵، این برند توانست فروش کلی را به ۳۲۶ هزار و ۲۸ دستگاه یعنی ۷۴ درصد از هدف اولیه برساند.
در پایان باید به این نکته اشاره کنیم که بخش بزرگی از آمار فروش برندهای نسبتا با سابقه چینی یعنی جیلی، چری و گریتوال به مدلهای درونسوز اختصاص دارد. ضمنا باید توجه داشت که تا لحظه تنظیم این گزارش توسط «کارنیوز چاینا» تعدادی از خودروسازان چینی از جمله سایک و چانگان، همچنان آمار فروش سال ۲۰۲۵ را منتشر نکردهاند و به همین دلیل، در این جدول حضور ندارند.
ظهور نشانههای افول در بیوایدی
بیوایدی (BYD) با عرضه حدود ۴.۶ میلیون دستگاه خودرو، بار دیگر عنوان بزرگترین خودروساز چین را حفظ کرد. با این حال، آمار ماههای پایانی سال نشان داد که دوران رشد شتابان این برند تا حدی کند شده است. کاهش فروش برخی مدلهای پرتیراژ در بازار داخلی، بهویژه در سگمنت سدان، نشانهای از اشباع بازار و فشار رقابتی شدید است.
نکته کلیدی در کارنامه BYD، جهش صادراتی آن بود. فروش خارجی این شرکت برای نخستینبار از مرز یک میلیون دستگاه عبور کرد؛ موضوعی که نشان میدهد آینده رشد BYD بیش از گذشته به بازارهای جهانی گره خورده است. در سبد فروش این شرکت، خودروهای تمامبرقی و پلاگین-هیبریدی سهمی تقریبا برابر دارند که بیانگر تنوع استراتژیک BYD در پاسخ بهسلایق مختلف بازار است.
اگر BYD پادشاه تولید باشد، چری بدون تردید امپراتور صادرات است. این گروه خودروسازی در سال ۲۰۲۵ با صادرات بیش از ۱.۳ میلیوندستگاه خودرو، برای ۲۳ سال متوالی عنوان بزرگترین صادرکننده خودرو چین را حفظ کرد.
استراتژی چری بر حضور پررنگ در بازارهای نوظهور، تنوع برندها و تمرکز بر کراساوورها و SUV ها بنا شده است. برندهای زیرمجموعهای مانند جتور، اکسید و iCAR نقش مهمی در این موفقیت داشتند و چری را بهیکی از جهانیترین خودروسازان چینی تبدیل کردند. در پایان سال، نقشه قدرت خودروسازان چینی شفافتر از همیشه بود.
BYD، جیلی و چری سه ضلع اصلی این بازار را شکل دادند و فاصله خود را با سایر رقبا حفظ کردند. یکی از اتفاقات مهم ۲۰۲۵، ورود موفق شیائومی به صنعتخودرو بود.
این شرکت توانست در اولین سال کامل فعالیت خود، بیش از ۴۰۰ هزار دستگاه خودرو تحویل دهد؛ آماری که برای یک تازهوارد، بسیار قابل توجه است.
در سوی دیگر بازار، برندهای لوکس و نیمهلوکس چینی نیز رشد کردند. زیرمجموعههای BYD مانند Denza و Fang Cheng Bao نشان دادند که خودروسازان چینی دیگر تنها در سگمنت اقتصادی حرفی برای گفتن ندارند و بهتدریج به لایههای بالاتر بازار نیز نفوذ کردهاند.
آمار فروش بیوایدی در سال ۲۰۲۵ را میتوان مجموعهای از موفقیت و شکست دانست. این برند چینی در ماه دسامبر توانست بیش از ۱۳۳ هزار دستگاه خودرو بهخارج از چین صادر کند که نسبت به همین ماه در سال ۲۰۲۴، ۱۳۳ درصد افزایش نشان میدهد. اما فروش کلی ۴۱۴ هزار و ۷۸۴ دستگاه خودرو سواری در این ماه نسبت به سال قبل ۱۸.۶ درصد و نسبت به ماه قبل از آن، ۱۲.۷ درصد کاهش نشان میدهد.
درواقع فروش این شرکت در چهار ماه پایانی سال ۲۰۲۵، کاهشی بوده است. کاهش ۸.۲ درصدی فروش خودروهای برقی بیوایدی در دسامبر ۲۰۲۵ نسبت به دسامبر ۲۰۲۴ نیز برای نخستینبار در طول یک سال گذشته اتفاق افتاده است. فروش مدلهای برقی این شرکت در طول ۵ سال گذشته همواره افزایشی و فقط در فوریه و جولای ۲۰۲۴ کاهش یافته بود.
فروش مدلهای پلاگین-هیبرید (PHEV) بیوایدی نیز برای ۹ ماه پیاپی در سال ۲۰۲۵، با کاهش روبهرو شد. بیوایدی در آوریل ۲۰۲۲ بهتولید مدلهای کاملا درونسوز پایان داد و از آن زمان تاکنون بهساخت خودروهای برقی و هیبرید اشتغال دارد.
بنابراین در آمار سال ۲۰۲۵ نیز از مدلهای درونسوز خبری نیست. فروش بیش از ۴.۵۵ میلیون دستگاهی بیوایدی در سال ۲۰۲۵ نسبت به سال قبل ۷.۱ درصد افزایش نشان میدهد؛ اما با رشد ۲ یا ۳ رقمی این برند در چند سال گذشته، فاصله زیادی دارد.
نکته جالب اینکه فروش مدلهای برقی بیوایدی با ۲۸ درصد افزایش و مدلهای PHEV (پلاگین-هیبرید) با ۸ درصد کاهش نسبت به سال ۲۰۲۴ روبهرو شده است. بنابراین سهم مدلهای برقی از کل فروش به ۴۹۶ درصد میرسد که نسبت به ۴۱.۵ درصد در سال ۲۰۲۴ یک افزایش واضح محسوب میشود.
صادرات بیوایدی برای نخستینبار از مرز یک میلیون دستگاه گذشت و به یکمیلیون و ۴۶ هزار و ۸۳ دستگاه رسید که نسبت به ۲۰۲۴، افزایش ۱۵۰ درصدی را نشان میدهد. البته بیوایدی در ابتدای سال ۲۰۲۵ روی فروش ۵.۵ تا ۶.۵ میلیوندستگاه خودرو حساب میکرد؛ اما در ماه سپتامبر، رقم هدف را به ۴.۶ میلیون دستگاه کاهش داد.
بدین ترتیب میتوان گفت بیوایدی تقریبا توانست به رقم مورد نظر دست یابد. اما کاهش ۳۵ درصدی فروش در بازار چین در ماه نوامبر، از چالشهای پیش روی بیوایدی در سال ۲۰۲۶ خبر میدهد.
دولت چین قصد دارد سلاح مهم برندهای خودروسازی یعنی تخفیفهای کلان را زیر نظر بگیرد. علاوهبر این باید به رقبای سرسخت مثل جیلی و لیپموتور اشاره کرد که سال ۲۰۲۵ را نیز با موفقیت بهپایان رساندند.
بهاعتقاد متخصصان نشریه «کارنیوز چاینا» موفقیت بیوایدی در سال ۲۰۲۶ تا حد زیادی به استقبال از محصولات این شرکت در بازارهای صادراتی بستگی دارد. بازار خودرو چین در سال ۲۰۲۵ وارد مرحلهای بالغتر شد؛ مرحلهای که در آن رشدهای انفجاری جای خود را بهرقابت قیمتی، نوآوری فناورانه و تمرکز بر صادرات داده است.