دشت ها سفید و دل ها نگران؛ شرایط دشوار پنبه کاری در خراسان جنوبی
اقتصاد ایران: بیرجند- با آغاز برداشت پنبه در خراسان جنوبی، کشاورزان از کاهش عملکرد و سنگینی هزینهها میگویند؛ شرایطی که فصل «طلای سفید» را برای بسیاری از تولیدکنندگان دشوار کرده است.
ﺑﻪ ﮔﺰارش ﺧﺒﺮﮔﺰاری اﻗﺘﺼﺎداﯾﺮان
خبرگزاری مهر، گروه استانها: برداشت پنبه یا همان «طلای سفید» این روزها در استان خراسان جنوبی آغاز شده است؛ اما کشاورزان با چالشهای متعددی روبهرو هستند که میتواند امنیت تولید این محصول استراتژیک را تهدید کند.
اگر سری به شهرستانهای استان، به ویژه بشرویه بزنیم، زمینهای یکدست سفید پنبه چشمنوازی میکنند که آماده برداشت هستند. اما به دلیل کمبود نیروی انسانی بخش قابل توجهی از محصول هنوز در مزارع باقی مانده است. کشاورزان استان این روزها پرمشغلهترین دوران سال را تجربه میکنند و دشتهای سفید بشرویه نوید برداشت «طلای سفید» با کیفیتی ممتاز را میدهد هر چند مشکلاتی نیز در تولید وجود دارد.
حسین صفری از تولید کنندگان پنبه در شهرستان بشرویه در گفت و گو با خبرنگار مهر، اظهار کرد: بشرویه قطب تولید پنبه خراسان جنوبی است و من نیز از کودکی و در کنار پدرم کار تولید پنبه را دنبال میکردم.
کاهش برداشت پنبه در هر هکتار
وی که متولد سال ۱۳۵۹ بوده و بارها به عنوان پنبه کار نمونه استانی و کشوری انتخاب شده است، بیان کرد: در سال گذشته حدود ۷-۶ تن در هر هکتار پنبه برداشت میکردم ولی امسال به دلایل متعدد این میزان به ۴ تن پنبه در هر هکتار کاهش پیدا کرده است.
صفری درباره علل کاهش برداشت پنبه گفت: یکی از مهمترین این دلایل قطعی برق چاههای کشاورزی از ابتدای سال بوده که به شدت به ما و مجموعه کشاورزان آسیب زده است.
تولید کننده پنبه در خراسان جنوبی که به صورت تخصصی نیز در رشته کشاورزی تحصیل کرده است، ادامه داد: یکی دیگر از دلایل کاهش برداشت پنبه در خراسان جنوبی گرما زدگی بوده است چرا که افزایش دمای هوا به تولید پنبه آسیب میزند.
اشاره به قیمت پنبه در سال جاری
وی با اشاره به اینکه فروش ما بیشتر به بخش خصوصی است گفت: خدا را شاکریم که قیمت پنبه نسبت به سال گذشته منطقیتر شده است و امسال هر کیلو پنبه را به قیمت ۷۵ هزار تومان به فروش میرسانیم

صفری یادآور شد: تولید پنبه در شهرستان بشرویه یکی از ظرفیتهای بی بدیل کشاورزی این شهرستان است که باید به آن توجه ویژه ای داشت و انگیزه کشاورزان را برای تولید این محصول ارزشمند و مزیت دار استان را نیز افزایش داد.
حسین شهابی از دیگر تولید کنندگان پنبه در شهرستان بشرویه در گفت و گو با خبرنگار مهر اظهار کرد: میانگین برداشت از هر هکتار در سال گذشته حدود ۶ تن پنبه بوده است که امسال به ۴ تن در هر هکتار رسیده است.
وی بیان کرد: این در حالی است که متوسط برداشت در هر هکتار در کشور ۲.۷۰۰ تن در هر هکتار است که این موضوع نشان از تلاش و همت کشاورزان بشرویه ای است.
تأثیر خاموشیهای تابستانه بر برداشت پنبه
شهابی بیان کرد: بی شک خاموشی موتور برقها به واسطه قطعی برق بر تولید پنبه در خراسان جنوبی تأثیر داشته است و در این راستا من در سال جاری سطح تولید پنبه را مقداری کاهش دادم.
وی گفت: ما در تابستان ۱۸ ساعت قطعی برق و خاموشی موتور برقها را داشتیم که بی شک بر کار کشاورزی تأثیر میگذارد.
تولید کننده پنبه در خراسان جنوبی اظهار کرد: در مورد قیمت پنبه نیز سال گذشته هر کیلو پنبه حدود ۳۵ هزار تا ۴۰ هزار تومان فروخته می شده است ولی امسال به حدود ۸۰ هزار تومان رسیده است که البته باز هم بستگی به کیفیت پنبه دارد.
پنبه تولید خراسان جنوبی در بازارهای ملی
شهابی با اشاره به اینکه بیشتر پنبه تولیدی خراسان جنوبی به استانهای دیگر میرود، گفت: علت هم این است که ما در استان خودمان کارخانه نساجی زیادی نداریم و تنها کارخانه فردوس به میزانی از پنبه تولیدی ما نیاز دارد.
رزقی، مدیر امور باغبانی جهاد کشاورزی خراسان جنوبی در این زمینه به خبرنگار مهر اظهار کرد: پنبه از جمله محصولات صنعتی است که در راستای پایداری تولید سایر محصولات استراتژیک از جمله غلات وجایگاه آن در ثبات اشتغال با عنایت به اقلیم سازگار استان اهمیت ویژه ای در بخش زراعت استان دارد.

رزقی تأکید کرد: این درحالی است که با ایجاد یک شغل در کشت وکار این محصول میتوان ۵ شغل دائم وثابت در بخش صنعت ایجاد نمود و از طرفی میتوان از محصول پنبه ۶۰ فرآورده جانبی در صنعت تولید کرد.
فعالیت سه هزار و ۵۶۱ نفر بهره بردار پنبه
وی بیان کرد: سطح کشت پنبه استان پنج هزار و ۲۹۸ هکتار است که سه هزار و ۵۶۱ نفر بهره بردار به این حرفه در خراسان جنوبی اشتغال دارند.
رزقی گفت: پیش بینی میشود از این سطح ۱۳ هزار و ۴۴۰ تن پنبه تولید شود.
وی با اشاره به اینکه عملیات برداشت از تاریخ ۱۵ مهرماه آغاز شده وتا ۱۵ بهمن ماه ادامه خواهد داشت، اظهار کرد: عملیات برداشت به صورت دو روش دست و ماشینی صورت میگیرد که در روش ماشینی با ۱۰ دستگاه کمباین در حال انجام است.
مدیر امور باغبانی جهاد کشاورزی خراسان جنوبی یادآور شد: افتخار کسب رتبه کشاورز پنبه کار برتر کشور با میانگین تولید ۱۰ هزار و ۶۰۰ کیلوگرم در هکتار در مقایسه با میانگین تولید کشوری دو هزار و ۳۸۶ کیلوگرم از افتخارات خراسان جنوبی است.
اشاره به تولید پنبه مله
رزقی ادامه داد: انحصار تولید پنبه رقم محلی مله که در صنایع ریسندگی و بافندگی و گردشگری محلی و صنایع دستی و روستایی کاربرد فراوانی داشته و شهرت جهانی یافته نیز از دیگر افتخارات تولید پنبه در خراسان جنوبی است.
مدیر امور باغبانی جهاد کشاورزی خراسان جنوبی اظهار کرد: در راستای تعادل بخشی به سفرههای آب زیر زمینی، سطح زیر کشت سال جاری نسبت به سال گذشته ۱۶ درصد کاهش داشته است.

وی افزود: با عنایت به اجرای برنامه بهره وری دراستان و مقابله با خشکسالی طرح کشاورزی حفاظتی در سطح ۴۰۰۰ هکتار از اراضی زیر کشت پنبه استان انجام شده که این پروژهها شامل کشت مستقیم وکم خاک ورزی است که نقش به سزایی در کاهش هزینههای تولید، کاهش سوخت و جلوگیری از فرسایش و حفظ محیط زیست دارد.
رزقی بیان کرد: این استان در حال حاضر سه کارخانه پنبه پاک کنی فعال در شهرستانهای سرایان و بشرویه دارد که خرید توافقی محصول پنبه را با زارعین انجام میدهند.
وی یادآور شد: از محصول برداشت شده ۴۰ درصد جذب کارخانههای استان و مابقی به استانهای خراسان رضوی وقم جهت فرآوری ارسال میشود.
مدیر امور باغبانی جهاد کشاورزی خراسان جنوبی تأکید کرد: خرید پنبه در حال حاضر با در نظر گرفتن کیفیت به صورت توافقی بین ۷۰ تا ۸۵ هزار تومان صورت میگیرد.
پنبه یک محصول مزیت دار خراسان جنوبی است و میتوان با جذب سرمایه گذار و ایجاد کارخانههای نساجی به رونق هر چه بیشتر تولید آن کمک کرد.