ﺑﻪ ﮔﺰارش ﺧﺒﺮﮔﺰاری اﻗﺘﺼﺎداﯾﺮان
به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، سیدمجید نبوی مدرس گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه بین المللی مذاهب اسلامی طی یادداشتی به گستره کارکرد هوش مصنوعی در حیطه دانش الهیات و معارف اسلامی پرداخت که در ادامه میخوانید:
هوش مصنوعی (AI-artificial Intelligence) به عنوان یکی از فناوریهای پیشرو و متحولکننده قرن بیست و یکم، تأثیرات شگرفی بر ابعاد گوناگون حیات بشری گذاشته است. این فناوری با قابلیتهای منحصربهفرد خود در پردازش اطلاعات، یادگیری، تصمیمگیری و تعامل با محیط پیرامون، نویدبخش تحولات عظیمی در حوزههای مختلف علمی، صنعتی، اقتصادی و اجتماعی است. با این حال، در کنار این پیشرفتها و فرصتهای بینظیر، هوش مصنوعی چالشها و پرسشهای جدیدی را نیز فراروی بشر قرار داده است. یکی از حوزههای مهم و تأثیرپذیر از هوش مصنوعی، حوزهی دین و الهیات است. هوش مصنوعی با ورود به این عرصه، زمینهساز بازاندیشی در مفاهیم بنیادین دینی، شیوههای تعامل انسان با خدا و نقش دین در زندگی فردی و اجتماعی شده است.
هوش مصنوعی با تواناییهای خود در تحلیل متون دینی، تولید محتوای مذهبی، شبیهسازی تجربیات دینی و همچنین در تعامل با انسانها در قالب رباتهای مذهبی، پرسشهای جدیدی را دربارهی ماهیت دین، معنویت و رابطهی انسان با خدا مطرح کرده است. این فناوری میتواند به عنوان یک ابزار قدرتمند در خدمت ترویج و آموزش آموزههای دینی، تسهیل ارتباط با خدا و ارتقای معنویت فردی و اجتماعی مورد استفاده قرار گیرد. البته هوش مصنوعی میتواند چالشهایی را نیز برای دین و الهیات ایجاد کند، از جمله تغییر در درک و تفسیر متون مقدس، ایجاد تردید دربارهی برخی مسائل دینی و غیره. تأثیر هوش مصنوعی بر مفهوم انسان دینی نیز یکی از موضوعات مهم و قابل تأمل است. هوش مصنوعی با قابلیتهای خود در شبیهسازی هوش و رفتار انسانی، پرسشهای جدیدی را دربارهی ماهیت انسان، جایگاه او در هستی، و رابطهی او با خدا مطرح کرده است. این فناوری میتواند درک ما از انسان را تغییر داده و به بازتعریف مفهوم انسان دینی منجر شود. هوش مصنوعی میتواند به عنوان یک ابزار قدرتمند در خدمت رشد و تعالی انسان دینی مورد استفاده قرار گیرد. همچنین میتواند چالشهایی را نیز برای هویت، معنا، و ارزشهای انسان دینی ایجاد کند
بررسی تأثیر هوش مصنوعی بر اخلاق دینی نیز از اهمیت ویژهای برخوردار است. هوش مصنوعی با قابلیتهای خود در تصمیمگیری و اقدام مستقل، پرسشهای جدیدی را دربارهی مسئولیت اخلاقی انسان و ماشین، معیارهای اخلاقی در طراحی و استفاده از هوش مصنوعی و تأثیر این فناوری بر ارزشها و هنجارهای اخلاقی مطرح کرده است. این فناوری میتواند در خدمت ترویج و تقویت ارزشهای اخلاقی و دینی مورد استفاده قرار گیرد. همچنین میتواند چالشهایی را نیز برای اخلاق دینی ایجاد کند، از جمله مسئله تبعیض الگوریتمی، سوءاستفاده از هوش مصنوعی برای اهداف غیراخلاقی و ایجاد تردید دربارهی مرجعیت اخلاقی. در این راستا، پژوهش در حوزهی الهیات و هوش مصنوعی به عنوان یک زمینهی میانرشتهای نوظهور و رو به رشد، از اهمیت بسزایی برخوردار است.
این حوزهی پژوهشی با بررسی تأثیرات هوش مصنوعی بر دین، معنویت، اخلاق، و باورهای دینی، به دنبال پاسخ به پرسشهای بنیادین دربارهی ماهیت انسان، خدا، و جهان در عصر هوش مصنوعی است. این پژوهشها میتوانند به ما در درک بهتر فرصتها و چالشهای هوش مصنوعی در حوزهی دین و الهیات کمک کرده و راهکارهایی برای استفاده مسئولانه و اخلاقی از این فناوری در جهت ارتقای معنویت، اخلاق، و رفاه انسان ارائه دهند.
با در نظر گرفتن اهمیت هوش مصنوعی، برخی موضوعات پژوهشی که میتوان در حیطه الهیات و هوش مصنوعی از آنها بهره گرفت شامل موارد ذیل است:
هوش مصنوعی و تحول در روشهای آموزش دینی: بررسی تأثیر هوش مصنوعی بر روشهای سنتی آموزش دینی و ارائه راهکارهایی برای استفاده بهینه از فناوریهای هوش مصنوعی در آموزش دینی.
تعداد محورها و عناوینی که در این راستا تعریف شده، بیش از این موارد است و نیاز است با برنامهریزی مسنجمتر به تعبیر رهبر معظم انقلاب سریعتر وارد این عرصه شد و از دستاوردهای آن بهرههای فراوانی در مسیر دین و معنویت برد.
انتهایپیام/