وی گفت: عملکرد اوراق گام در دو سال گذشته با نوساناتی همراه بوده که با آسیبشناسیهای صورت گرفته و تمهیدات پیشبینی شده و همچنین اصلاح ضوابط و مقررات آن، انتظار میرود در سال 1403 این اوراق از عملکرد مناسبی برخوردار شود.
محمدجانی تصریح کرد: در کنار اوراق گام، سایر ابزارهای تأمین مالی زنجیره تأمین مورد توجه بانک مرکزی بوده است. وی در همین رابطه خاطرنشان کرد: برات الکترونیکی یکی از ابزارهایی است که شیوهنامه آن در سال 1400 تهیه و به شبکه بانکی ابلاغ شد. این ابزار بهصورت آزمایشی در سه بانک پیادهسازی شده و با توجه به اینکه تمامی مراحل و فرآیندهای آزمایشی به نتیجه رسیده است، به زودی در کل شبکه بانکی عملیاتی خواهد شد.
او در توضیح آخرین وضعیت ابزار برات الکترونیکی تصریح کرد: نظر به اینکه سامانه ابزار الکترونیکی بر اساس قانون تجارت در وزارت امور اقتصادی و دارایی مستقر است، سال گذشته همکاری مستمری بین بانک مرکزی و وزارت امور اقتصاد و دارایی صورت گرفت و انشالله به زودی از برات الکترونیکی رونمایی خواهد شد. این ابزار ظرفیت مناسبی را در اختیار بنگاههای اقتصادی برای تأمین مالی قرار خواهد داد.
وی با اشاره به فاکتورینگ به عنوان یکی دیگر از ابزارهای تأمین مالی گفت: در ماده (8) قانون حداکثر استفاده از توان تولید داخلی، بحث واگذاری مطالبات قراردادی پیمانکاران از کارفرما به نهادهای مالی پیشبینی شده است. بر همین اساس، بانک مرکزی طی سال گذشته با همکاری سازمان برنامه و بودجه کشور و وزارت امور اقتصادی و دارایی، دستورالعمل واگذاری مطالبات قراردادی (فاکتورینگ) را تدوین و پس از تصویب شورای پول و اعتبار به شبکه بانکی ابلاغ کرد. همچنین در ادامه، شیوهنامه اجرایی آن با هدف تشریح جزئیات اجرایی پذیرش مطالبات قراردادی، نیز در بانک مرکزی تصویب و به شبکه بانکی ابلاغ شد.
وی در این خصوص تصریح کرد: امسال 50 هزار میلیارد تومان برای تأمین مالی بنگاههای اقتصادی از طریق فاکتورینگ پیشبینی و به شبکه بانکی ابلاغ شده است. در این خصوص لازم به ذکر است که به رغم امکان پیشبینی شده در ماده (8) قانون حداکثر استفاده از توان تولیدی و خدماتی کشور و حمایت از کالای ایرانی مصوب مورخ 15/02/1398 مجلس شورای اسلامی و آییننامه اجرایی آن برای سایر نهادهای مالی پذیرنده فاکتورینگ، تا کنون اقدام قابل توجهی از سوی سایر نهادهای مالی پذیرنده از جمله بازار سرمایه و بیمه در راستای اجراییسازی این قانون صورت نپذیرفته است. بیتردید همراهی سایر نهادهای مالی زمینه تسهیل و گسترش تامین مالی در چارچوب قانون مزبور را برای بنگاه های اقتصادی فراهم خواهد ساخت.
وی در ادامه از کارت رفاهی متصل به اوراق گام، بهعنوان جدیدترین ابزار تأمین مالی زنجیره تأمین در سطح تأمین مالی خرد و بنگاههای اقتصادی یاد کرد و گفت: ابزار دیگری که بانک مرکزی در کنار برات الکترونیکی و اوراق گام پیشبینی کرده است، کارت رفاهی متصل به اوراق گام است که شیوهنامه آن اواخر سال گذشته تهیه و به شبکه بانکی ابلاغ شده است.
مدیر اداره تأمین مالی زنجیره تولید در تشریح ماهیت این ابزار تصریح کرد: این ابزار در راستای در تأمین مالی خرد بانکی با ترکیب کارت رفاهی و اوراق گام طراحی شده است. به این ترتیب که بانکهای عامل، این کارت را در اختیار خانوار قرار میدهند و خانوار میتواند از طریق پذیرندههای طرف قرارداد بانک عامل نسبت به خرید کالاهای مورد نیاز خود نظیر لوازم خانگی اقدام کرده و بهصورت ماهانه اقساط آن را پرداخت کند. با توجه به جدول زمانبندی پیشبینی شده، بازه پرداخت این اقساط حداکثر 24 ماهه است، با این حال، تسویه آن از طریق اوراق گام صادر شده صورت خواهد گرفت. سررسید اوراق گامی که به اتکای آن امکان خرید فراهم میشود زیر یک سال است. در واقع، در سررسید اوراق گام، بانک عامل مبلغ اوراق گام را ایفای تعهد میکند اما مشتری طی 24 ماه نسبت به بازپرداخت اقساط اقدام میکند. همچنین وی افزود: در چارچوب این ابزار، هم تأمین مالی خانوار و هم تأمین مالی بنگاهها مورد توجه قرار گرفته است و به بنگاههای اقتصادی در جهت خروج از رکود کمک میکند.
این مقام مسئول در پایان خاطرنشان کرد: در کنار توسعه ابزارهای نوین تأمین مالی و پرداخت تسهیلاتی که در سنوات گذشته بوده و همچنان استمرار دارد، موضوع تأمین مالی بنگاههای اقتصادی از طریق اعتبار اسنادی ریالی همچون سالهای گذشته در دستور کار شبکه بانکی و بانک مرکزی قرار دارد. بر همین اساس، برای سال 1403، در کنار پرداخت تسهیلات بانکی به بنگاههای اقتصادی، تأمین مالی از طریق اعتبار اسنادی داخلی ریالی به مبلغ 800 هزار میلیارد تومان پیشبینی شده است و امیدواریم با تمهیدات پیشبینی شده توسط بانک مرکزی و حضور پررنگتر بازار سرمایه در تأمین مالی اقتصاد، تأمین مالی بنگاههای اقتصادی بهصورت کارآمد، مستمر و پایدار انجام شود.