ﺑﻪ ﮔﺰارش ﺧﺒﺮﮔﺰاری اﻗﺘﺼﺎداﯾﺮان
اقتصاد ایران - اسماعیل خاشعی : با مطالعه و تحقیق و همچنین رفتارشناسی پیشرفت اقتصادی در کشورهای مختلف به این نکته مهم پی خواهیم برد که کشورهای توسعهیافته، با اتکا و اطمینان به مزیتهای نسبی و استعدادهای هر منطقه توانستهاند بر مدار رویش، پیشرفت، افزایش مداخل و درآمد سرانه قرار بگیرند و پیشرفت همه جانبه را تجربه کنند.
بخش کشاورزی بهعنوان شالوده و زیربنای توسعه اقتصادی در بسیاری از کشورهای توسعه یافته، پایه ریز رشد سایر بخش ها بوده است؛ ایجاد اشتغال و نیروی کار ماهر، تامین مواد اولیه مورد نیاز صنایع بالادستی، استفاده از تولیدات مانند کودها، سمهای شیمیایی و ماشینآلات کشاورزی و غیره از جمله مواردی است که بخش کشاورزی را بهعنوان اهرم رشد و توسعه سایر بخش ها و توسعه همه جانبه اقتصاد معرفی می کند.
در واقع اگر به دنبال توسعهیافتگی باشیم، عملکرد این بخش مهم بهدلیل اثرگذاری بر سایر اهرم های توسعه، باید همواره توسط سیاست گذاران حاکمیتی و بخش دولتی مورد پایش قرار بگیرد و ابزارهای نظارتی این بخش نیز افزایش پیدا کند.
تنزل جایگاه «علمی و فنی» سازمان به دستگاه «پشتیبانی کننده و خدماتی»
هرمزگان نیز به دلیل موقعیت خاص جغرافیایی از جمله استان هایی است که با تنوع تولیدات بخش کشاورزی و باغی می تواند سهم مهمی را در توسعه اقتصادی ایفا کند اما با توجه به رویه فعلی سازمان جهاد کشاورزی هرمزگان به عنوان متولی اصلی این بخش، جایگاه «فنی و علمی» این ارگان عریض و طویل به یک سازمان «پشتیبانی کننده و خدماتی» تنزل پیدا کرده است.
بدون شک، با بررسی انتصابات در سازمان جهاد کشاورزی سایر استان ها، به نقش دانش و بنیه علمی و همچنین چشم انداز روشن این سازمان ها و اختلاف بسیار زیاد هرمزگان حتی با استان های همجوار بیش از پیش پی خواهید برد، چرا که توانمندترین نیروهای هر استان و نخبگان این حوزه به عنوان رییس سازمان جهاد کشاورزی معرفی شده اند.
دکتر نوذر منفرد رییس فعلی سازمان جهاد کشاورزی بوشهر دارای مدرک دکتری و عضو هیئت علمی، دارای سوابق متعدد و درخشان علمی و اجرایی است؛ او استاد پایه 25دکترای ترویج و آموزش کشاوری، کارشناس ترویج، مدیریت ترویج، معاون تات سازمان جهاد کشاورزی بوشهر، رییس مجتمع آموزش، رییس سازمان جهاد کشاورزی استان بوشهر از سال 87 تا 93، رییس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان بوشهر از سال 93 تا 1400 نیز بوده است و شاید بتوان او را در قامت یک وزیر دانست.
دکتر محمد خیراندیش که تقریبا" همزمان با استان هرمزگان به عنوان رییس سازمان جهاد کشاورزی کرمان انتخاب شده است، دکترای کشاورزی با گرایش گیاهپزشکی دارد و سوابق اجرایی همچون جانشین شهردار کرمان، قائم مقام سازمان جهاد کشاورزی استان کرمان، مسئول حوزه خدمات شهری شهرداری کرمان، معاون امور شبانه وآموزشهای آزاد «دانشگاه شهید باهنر» و مدیر گروه گیاهپزشکی دانشکده کشاورزی دانشگاه شهید باهنر را در کارنامه دارد.
دکتر احمد احمدپور رییس سازمان جهاد کشاورزی جنوب کرمان نیز عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی جیرفت و یکی از صاحبنظران مهندسی کشاورزی و باغبانی در کشور است که از جمله سوابق مدیریتی او می توان به رییس مرکز آموزش علمی کاربردی جنوب کرمان بین سال های ۸۸تا ۹۰ اشاره کرد. او همچنین معاون برنامهریزی و پشتیبانی مرکز تحقیقات و آموزش جنوب کرمان، رییس بخش تخصصی زراعی و باغی و معاون آموزشی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی جنوب کرمان بوده است.
در استان فارس نیز دکتر مجتبی دهقان پور رییس سازمان جهاد کشاورزی فارس با 17 سال سابقه حضور در مجموعه ها و زیر مجموعه های مختلف وزارت جهادکشاورزی، بهعنوان یکی از نخبگان دانشگاهی این استان شناخته می شود.
بهره گیری از دانش، تجربه و روابط قوی لازمه موفقیت جهاد کشاورزی
با نگاهی دقیق و موشکافانه به انتصابات صورت گرفته در سایر استان ها، نقطه اشتراک همه این انتصاب ها، انتخاب افرادی بوده است که هم سوابق درخشان و تجربه کافی در این حوزه داشته اند و هم از دانش و تخصص لازم بهرهمند بوده اند؛ اما با اقدامات عملی و اجرایی مدیر فعلی سازمان چگونه می توان امیدوار بود که وی توانایی راهبری این سازمان بزرگ تخصصی و وظایف متعدد پیش بینی شده را داشته باشد؟
باید به این نکته نیز مهم توجه داشت که شرایط کشور به گونه ای نیست که ما در مرحله آزمون و خطا قرار داشته باشیم و بدون بهرهگیری توأمان از دانش، تجربه و روابط قوی نمی توان این بخش زیرساختی را مدیریت کرد.
سازمان جهاد کشاورزی هرمزگان آنچنان دچار حاشیه شده است که امروز وظایف اصلی خود را به فراموشی سپرده و دچار روزمرگی شده است؛ روزمرگیای که زائیده علل متعددی است اما عمده ترین آن شاید سیاستزدگی باشد.
انتصاب هایی که پاداش فعالیت در ستادهای انتخاباتی است
به عقیده نویسنده، در واقع امروز افراد منتصب در سازمان جهاد کشاورزی، بیشتر از آنچه شایستگی های لازم برای جایگاهی که کسب کرده اند را داشته باشند، پاداش فعالیتهای خود در ستادهای انتخاباتی نمایندگان را میگیرند و شاید همین نبود پیشینه تخصصی و علمی است که امروز عموم کشاورزان هرمزگانی تحت پوشش کمیته امداد امام (ره) قرار دارند.
این سازمان به جای رتق و فتق امور مربوط به جامعه بهره بردار و تولیدکنندگان بخش کشاورزی به محلی برای رقابت سیاسی بدل شده است و شاید نخستین و بزرگترین لطف دستگاه های نظارتی در قبال اتفاقات حادث شده، نجات سازمان جهاد کشاورزی از سیطره سیاسیون باشد.
علیرغم ظرفیت های گاها" بی بدیلی که در بخش کشاورزی استان وجود دارد، یکی دیگر از مهمترین دلایل روزمرگی این سازمان بزرگ، نبود استراتژی و یک برنامه مشخص برای مدیریت بخش های مختلف است. شاید تدوین برنامه توسعه بخش کشاورزی استان از جمله ابزار مهمی است می تواند با توجه به تدوین برنامه هفتم توسعه، بهعنوان شاکله اصلی توسعه بخش کشاورزی هرمزگان در سیاست گذاری های ملی هم مورد حمایت قرار بگیرد، اما بهدلیل آنچه پیش از این به آن اشاره شد و نبود نگاه علمی و تخصصی به بخش کشاورزی، تا کنون این ظرفیت مهم مورد غفلت قرار گرفته است.
از سوی دیگر جای خالی کارگروه های تخصصی که امکان استفاده از آراء نخبگان بخش کشاورزی، جامعه دانشگاهی و کارشناسان واقعی این حوزه را فراهم می کند نیز بسیار مشهود است؛ صد البته نبود انسجام و برگزار نشدن جلسات منظم بین سازمان جهاد کشاورزی و ادارات کل تابعه در عدم شکل گیری یک سازمان برنامه محور و تخصصی دخیل بوده است.
مهندسان ناظری که راهی خیابان طلوع شدند
دو یا سه سال پیش بود که نزدیک به 200نفر نیروی جوان به عنوان مهندسان ناظر بخش کشاورزی استخدام سازمان جهاد کشاورزی هرمزگان شدند، نیروهایی که بخش عمده ای از آن ها با ارتباطاتی که با مرکز داشتند و یا دخالت سیاسیون استان به جای انتقال دانش خود به کشاورزان و عرصه تولید، روانه خیابان طلوع یا مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان ها شدند؛ این در حالی است که طبق قرارداد، همه این افراد حداقل باید به مدت 10 سال در مرکز خدمات کشاورزی هر منطقه مستقر و مشاوره های لازم را به کشاورزان ارائه کنند.
ورود 200 نیروی متخصص به هر سازمانی، این توقع بهحق را ایجاد می کند که تحول بزرگی در آن سازمان شکل بگیرد اما نه تنها برخی از این نیروها در مراکز تعریف شده حضور ندارند و سازمان برای توانمندسازی و توزیع آن ها بین مراکز برنامهای ندارد، بلکه غالب مراکز خدمات تنها با یک یا دو نفر نیروی انسانی مشغول خدمات دهی هستند و گویا برخی مراکز نیز بهدنبال واگذاری این خدمات به بخش خصوصی هستند!
معاونت ها و مدیریت هایی که بدون سرپرست اداره می شوند
با توجه به سیاست پیش روی سازمان جهاد کشاورزی هرمزگان، اوضاع انتصابات معاونت ها و مدیران دوایر داخلی این سازمان نیز چندان مناسب نیست؛ با انتصاب طهماسب غلامپور معاون پیشین دام و طیور سازمان به عنوان معاون توسعه مدیریت و منابع انسانی سازمان، مدیریت امور دام این معاونت بدون سرپرست است.
پس از بازنشستگی دکتر ترابی و رفتن او از معاونت بهبود تولیدات گیاهی، گویا رییس سازمان برای این معاونت و معاونت امور دام و طیور بر مبنای همان رویه پیش رو و سیاست زده سازمان، به چندین نفر قول پست داده است.
همچنین بیش از دوسال است که پس از کوچ عادل شهرزاد به ساختمان سفید استانداری هرمزگان، مریم محمدزاده به عنوان معاون برنامه ریزی و امور اقتصادی این سازمان انتخاب شده و سرپرست این معاونت است اما حکم او صادر نشده است؛ با توجه به قوانین موجود، حداکثر پس از شش ماه باید وضعیت او مشخص شد اما او همچنان در این پست فعالیت دارد. از سوی دیگر مدیریت بودجه این معاونت نیز با بدون سرپرست اداره می شود.
با انتقال منصور شفیعی مدیر پیشین مدیریت جهاد کشاورزی بندرعباس به مدیریت امور اراضی سازمان جهاد کشاورزی، این مدیریت هم با طیف گسترده مراجعه کنندگان روزانه، همچنان بدون سرپرست اداره می شود.
باید توجه داشت که ورود رسانه ها به عرصه مطالبه گری بهویژه در حوزه سازمان های تخصصی و سازمان مورد بحث که با قشر پرجمعیتی سر و کار دارد، به طور معمول معطوف به بررسی عملکرد آنان و پایش اقدامات آن ها در لایه های پایین و جامعه بهره بردار و یا مصرف کننده خدمات و محصولات نهایی می شود اما سیاستزدگی و عدم تحرک در فرآیندهای معمول این سازمان موجب شده دغدغه رسانه ها نیز تا این سطح تنزل پیدا کند.
این امیدواری وجود دارد که با اصلاح ساختاری رویه پیش رو در سازمان جهاد کشاورزی هرمزگان و استفاده از ظرفیت نخبگان و صاحبنظران بخش کشاورزی برای مدیریت امور، چشم انداز مورد انتظار مدیریت عالی استان در خصوص راه اندازی صنعت نساجی و ملزومات پیشین آن محقق شود.
انتهای پیام/