نگاهی به سه فیلم «متری شیش و نیم»، «بیست و سه نفر» و «تیغ و ترمه»

اقتصاد ایران: تهران- ایرنا- «متری شیش و نیم» به کارگردانی سعید روستایی، «بیست و سه نفر» به کارگردانی مهدی جعفری و «تیغ و ترمه» به کارگردانی کیومرث پوراحمد در زمره فیلم هایی قرار دارند که در سی و هفتمین جشنواره فیلم فجر به نمایش درآمده اند.

به گزارش گروه اطلاع رسانی ایرنا؛ متری شیش و نیم یکی از فیلم های پر طرفدار این دوره از جشنواره فیلم فجر است که داستان برخورد یک پلیس متعهد با یک قاچاقچی شیشه را به تصویر می کشد و در این میان نوآوری هایی در شخصیت پردازی نیز دیده می شود.

بیست و سه نفر به کارگردانی مهدی جعفری، اقتباسی از خاطرات گروهی از رزمندگان نوجوان ایرانی است که در جریان جنگ ایران و عراق در 1361 خورشیدی به اسارت نیروهای عراقی درآمدند. این گروه کم سن و سال میان 13 تا 17 سال سن دارند.

فیلم تیغ و ترمه به کارگردانی کیومرث پوراحمد داستان یک خانواده با محوریت دختر است که به واکاوی زندگی پدر و مادر خود و دلایل مرگ پدر می پردازد و با حقایق جدیدی مواجه می شود.

این فیلم ها در ادامه مورد تحلیل و بررسی قرار گرفته اند.

** فیلم متری شیش و نیم
غلو آمیز ولی تاثیرگذار
درباره فیلم:
دومین فیلم سعید روستایی همچون فیلم نخست او «ابد و یک روز» فیلمی قوی و تاثیرگذار است که همچنان الگوی منحصر به فرد روستایی را در فیلمسازی آشکار می سازد. سعید روستایی آنقدر فیلم هایش را با قدرت کارگردانی می کند و فیلمنامه اش را پرحجم به نگارش در می آورد که فرصت تفکر و تامل به تماشاگر نمی دهد و این امر مخاطب را مجبور می سازد که فیلم و اتفاقات را باور کند و نوعی باورپذیری تحمیلی را به تماشاگر القا می کند. البته این موضوع نمی تواند امری نامطلوب باشد و نشان از قدرت و تخصص کارگردانی و ظرافت و دقت در فیلمنامه نویسی است اما وقتی فیلم تمام می شود اثرگذاری آنی آن نیز به اتمام می رسد. هرآنچه فیلمساز به عنوان فیلم به تماشاگر القا کرده است پس از تماشای فیلم فراموش می شود و ته نشینی از محتوای اثر در او باقی نمی ماند.

مزیت کار روستایی درجه نخست تسلط و آگاهی روی خود سینما است. او به خوبی رگ خواب تماشاگر را می شناسد و می داند چگونه با به تصویرکشیدن معضلاتی چون فقر، اعتیاد و عشق، تماشاگر را میخکوب کند اما مشخص نیست کی و تا کجا این تبحر و مهارت فیلمسازی روستایی جواب خواهد داد و این الگو بکر و نخ نمانشده و تاثیرگذار باقی خواهد ماند؟

فیلم «متری شیش و نیم» وامدار فیلمنامه جذاب خود است و سپس اجرای کارگردان که البته اغراق و خودنمایی نیز در به تصویر کشیدن داستان فیلم بسیار خودنمایی می کند. فیلمنامه فیلم نقاط پرفراز و نشیب و غیرقابل پیش بینی زیادی دارد و از این رو تماشاگر از دیدن فیلم هرگز خسته نمی شود اما به نظر می رسد توان فیلم تا انتها به یک میزان باقی نمی ماند و شاهد آن هستیم که متری شیش و نیم مانند فیلم نخست در پایان بندی افت محسوسی از نظر کیفی و تاثیرگذاری دارد و آنچنان که در ابتدا و میانه پیش می رود، نمی تواند پایان یابد.

از شباهت های دیگر فیلم دوم روستایی با فیلم نخست او، شخصیت پردازی محسوب می شود که او انجام داده است. در هر 2 فیلم شخصیت مرد بدِ فیلم با بازی نوید محمد زاده (در فیلم ابد و یک روز، معتاد و در دومی قاچاقچی) ناگهان فردی بسیار منطقی و فیلسوف می شود و در لحظه ای طولانی با رفتار و حرف هایش همه را تحت تاثیر قرار می دهد. به یاد بیاورید صحنه افشاگری نوید محمد زاده در فیلم «ابد و یک روز» و صحنه ای که در این فیلم در کنار خانواده اش و درون زندان به بیان حرف های مهم درباره زندگی، معرفت و عشق به خانواده می زند. سوال اینجاست که وقتی به چشم می دید که زن و بچه های مردم به این افیون دچار و خانواده ها از هم پاشیده می شوند چرا اینقدر مهربان، با عاطفه و خانواده دوست نبود و او که در جنوب شهر و شرایط سخت زندگی کرده است چرا نمی تواند درد بی پولی، فقر و فحشا را درک کند و برای ثروتمند شدن به هرکاری دست می زند. آیا صرف اینکه ادعا کند که همیشه عقده پولدار شدن داشته و در شرایط بسیار سخت خانوادگی زندگی کرده، توجیه خوبی است که به قاچاق مواد مخدر در مقیاس گسترده اقدام کند؟

به هرحال سعید روستایی در دومین فیلم خود نیز خیلی قوی و موثر گام برداشته است و فیلمش می تواند بر مخاطب عام نیز تاثیر بگذارد اما به نظر می رسد مولفه های تاثیرگذاری فیلم های روستایی خیلی معلوم و واضح شده است و حتی می توان فیلم جدید او را ادامه همان «ابد و یک روز» دانست که هنوز اعتیاد تم اصلی آن است و فرد گناهکار در مونولوگی بلند و حماسی به تطهیر خود و گناهانش دست می زند. بازی قدرتمند بازیگران نیز سبب باورپذیری بیش از حد این رفتارهای غیرواقعی در فیلم های روستایی می شوند.

درباره کارگردان:
بدون شک یکی از پدیده های سینمای ایران در دهه اخیر سعید روستایی است . فردی که در 1394 خورشیدی توانست با ساخت فیلم «ابد و یک روز» توجه داوران، منتقدان و سینمادوستان را به خود جلب کند و فیلمش در اکران عمومی سال بعد نیز جزو پرفروش ترین فیلم های سال لقب گیرد. این اتفاق که یک فیلمساز در نخستین فیلمش چنین موفقیتی کسب کند، آرای مردم، منتقدان و داوران را کسب کند، رویدادی کم نظیر و بلکه بی نظیر در سطح سینمای ایران و شاید بتوان گفت در مقیاس جهانی است. توجه ویژه روستایی به فیلمنامه نویسی و تبحر وی در بازی گیری و کارگردانی صحنه های جذاب و کنش مند مهم ترین عامل موفقیت او در گام نخست فیلمسای بوده است.

روستایی پیش از فیلم «ابد و یک روز» سه فیلم کوتاه «مراسم»، «شنبه» و «از طرف آنها» را ساخته بود که این فیلم ها نیز در جشنواره های داخلی جوایز مهم و معتبری را تصاحب کردند.

** فیلم بیست و سه نفر از مهدی جعفری
فیلمی خوش ساخت با پایان بد

درباره فیلم:
بیست و سه نفر، یکی از بهترین فیلم های دفاع مقدس در همه این سال ها است که بیش از همه حس غرور ملی و افتخار به ایرانی بودن را در تماشاگر تداعی می کند و برای رسیدن به این تم مهم و تاثیرگذار، کار سخت نگارش فیلمنامه ظریف و پرتنش را انتخاب کرده است. فیلم با پرهیز از هرگونه شعار و ورود به کلیشه به سراغ اصل داستان واقعی اسارت 23 تن از نوجوانان ایرانی زمان جنگ می رود و یک داستان ایرانی و واقعی را با پرداختی سینمایی به تصویر در می آورد.

مهدی جعفری فیلمبردار و مستند ساز دیروز و کارگردان امروز، نخستین گام خود در مسیر فیلمسازی را با قدرت و صلابت برداشته و بدون شک فیلم 23 نفر یکی از بهترین فیلم اولی های جشنواره سی و هفتم است که به دلیل لحن شیرین و فضای آرام و انسانی اش می تواند مخاطب عام را نیز به شدت تحت تاثیر قرار دهد و در اکران سال آینده از بهترین ها شود.

فیلم با وجود نقاط برتری زیادی که دارد، دارای نقاط ضعف و ایراداتی نیز هست که بهتر است فیلمساز در آثار بعدی خود بیشتر به آن توجه کند. یکی از نکات مهم و حایز اهمیت بحث راوی داستان است که ابتدا و انتها «صالح» معرفی می شود اما در کلیت فیلم، این 23 نوجوان هستند که محوریت داستان را برعهده دارند و کنش ها و شخصیت پردازی ها به آنها معطوف شده است، این تناقض برای فیلمساز متخصص و خوش ذوقی چون مهدی جعفری البته اشکال بزرگی محسوب می شود.

بحث دوم بحث فیلمنامه و نقاط فراز و فرود و جمع بندی فیلم است، فیلم گرچه سکانس های متعدد و تاثیرگذاری درباره شهامت، وحدت و دیگر خصوصیات انسانی این افراد دارد اما نقاط عطف و گره های کلاسیک و مرسوم در فیلمنامه نویسی در فیلمنامه این اثر وجود ندارد همین نقیصه باعث شده است که وقتی به زمان پایانی فیلم می رسد، فیلمساز نمی داند باید با کدام راوی و در چه وضعیتی فیلم را به پایان برساند. بیشتر زمان فیلم که در اسارت گذشته است به ناگاه به پایان می رسد و صحنه بازگشت اسرا به وطن و سرانجام این 23 فرد و پیوند آن با صالح بیشتر شبیه پایانی شعاری و شبه تلویزیونی به شمار می رود که قرار است همه چیز را خوب و خوش به پایان ببرد و در فیلمی که اینقدر خوش ریتم و خوش ساخت پیش رفته است، این تغییر رویکرد ناگهانی و پرش غیرمنطقی ضعف بزرگی به حساب می آید.

درباره کارگردان:
مهدی جعفری از فیلم اولی های این دوره از جشنواره فجر است که کار خود در سینما را از فیلم های کوتاه و مستند آغاز کرد. جعفری بیشتر در میان اهالی سینما به عنوان مدیر فیلمبرداری شهرت دارد و فیلمبرداری بیش از 17 فیلم را در کارنامه هنری خود بر عهده داشته است.

او در نخستین فیلم خود به سراغ داستانی جذاب از 23 فرد از اسرای نوجوان جنگ تحمیلی می رود که آن چنان که آمار و ارقام نشان می دهد فیلم با مقبولیت مخاطبان عمومی در جشنواره رو به رو شده است.

**فیلم تیغ و ترمه از کیومرث پوراحمد
تیرخلاص
درباره فیلم:
یکی از ضعیف ترین آثار سی و هفتمین دوره جشنواره فیلم فجر و البته کارنامه فیلمسازی کیومرث پوراحمد فیلم «تیغ و ترمه» محسوب می شود که با واکنش منفی منتقدان در جشنواره نیز رو به رو شده است.

فیلم بیش از پیش، یادآور سریال های ترکی شبکه های ماهواره ای است که تم خیانت و عشق های جعلی و هوس های زودگذر در آن جلوه می کند. داستان مادری که زندگی و دخترش را رها کرده و به خارج رفته و پس از اتمام پول هایش به سراغ اموال شوهرش آمده است، داستان شوهری که به خدلیل رفتارهای همسرش خودکشی می کند اما مرگش را جور دیگری جلوه داده اند، داستان دختری که نامزدش مدام در حال خیانت است، همه و همه بخشی از خرده پیرنگ های زرد و سطحی فیلم «تیغ و ترمه» محسوب می شود.

پرسش اصلی اینجاست که چطور می شود، سازنده شاهکارهایی چون «قصه های مجید» یا فیلم های ماندگاری چون «خواهران غریب» و «شب یلدا» به یکباره به «کفشهایم کو» و «تیغ و ترمه» می رسد و هرآنچه در سال های ابتدایی دهه 70 خورشیدی ساخته بود در سال های میانی دهه 90 خورشیدی ویران می شود.

پایان بندی فیلم از فاجعه بارترین لحظات فیلم است که گویی تمام خرابی ها و صدماتی که در طول فیلم به روح و روان تماشاگر وارد کرده است با این پایان کلیشه ای و غیرقابل باور بر سر مخاطب بی پناه خراب می شود تا «تیغ و ترمه» در داستانگویی، شخصیت پردازی، اجرا و کارگردانی نمره قابل قبولی نگیرد و بسیاری از منتقدان نیز به فیلم برچسب «بی ارزش» بزنند.

درباره کارگردان:
کیومرث پوراحمد از شناخته شده ترین فیلمسازان نسل نخست سینمای ایران به شمار می رود که بیشتر فیلم هایش را بر پایه داستان و رُمان بازنویسی کرده است. به همین دلیل یکی از مهم ترین افرادی محسوب می شود که به پیوند سینما و ادبیات کمک زیادی کرده است. پوراحمد ابتدا کار خود را در سینما با نقدنویسی آغاز کرد، از این رو در تعامل با اهالی رسانه یکی از خوش برخورد ترین و با ظرفیت ترین سینماگران ایرانی به حساب می آید.

مجموعه «قصه های مجید»، «شب یلدا»، «خواهران غریب» و «اتوبوس شب» از جمله موفق ترین آثار سینمایی پوراحمد بوده که سبب محبوبیت بسیار زیاد وی در میان مخاطبان جدی سینما شده است. مسیر فیلم سازی پوراحمد مسیر پرفراز و نشیبی دارد. به همان شکلی که وی فیلم با کیفیت و تاثیرگذار ساخته است فیلم ضعیف نیز در کارنامه خود دارد.

نظرات کاربران

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط خبرگزاری در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.

نرخ ارز

عنوان عنوان قیمت قیمت تغییر تغییر نمودار نمودار
دلار خرید 12257 0 (0%)
یورو خرید 13970 0 (0%)
درهم خرید 3221 0 (0%)
دلار فروش 12357 0 (0%)
یورو فروش 13989 0 (0%)
درهم فروش 3380 0 (0%)
عنوان عنوان قیمت قیمت تغییر تغییر نمودار نمودار
دلار 85858 0.00 (0%)
یورو 98818 0.00 (0%)
درهم امارات 23385 0 (0%)
یوآن چین 12166 0 (0%)
لیر ترکیه 15350 0 (0%)
ﺗﻐﯿﯿﺮات ﺑﺎ ﻣﻮﻓﻘﯿﺖ اﻧﺠﺎم ﺷﺪ