نگاهی به بودجه سال 98،آیا زندگی کردن سخت تر خواهد شد ؟

اقتصاد ایران: دکتر حسن روحانی رئیس جمهوری ، لایحه بودجه پیشنهادی سال 1398 کل کشور را تقدیم مجلس شورای اسلامی نمودند .

به گزارش خبرگزاری اقتصادایران ، حسن خسروی مدرس دانشگاه و تحلیلگر مسائل مدیریت دولتی در تحلیلی به وضعیت لایحه بودجه سال 98 پرداخته و در آن نگاه عمیقی به وضعیت معیشت مردم داشته است.
الف  - ذیلا خلاصه ارقام درآمدی جداول بودجه  ای کشور از سال 1392 تا لایحه پیشنهادی بودجه سال 1398 دولت محترم را مرور میکنیم .

ردیف

بودجه سال

مبلغ به ریال

توضیحات

1

1392

000/000/510/064/277/7

 

2

1393

000/000/581/484/033/8

 

3

1394

000/000/487/411/467/8

 

4

1395

000/000/974/529/785/9

 

5

1396

000/000/934/392/849/10

 

6

1397

000/000/674/354/949/11

 

7

1398

000/000/270/332/032/17

 

 

 

 

 

 

همانگونه که ملاحظه میشود ،  نرخ رشد بودجه سالانه ( درآمدی ) از ابتدای تشکیل دولت یازدهم و دوازدهم یک روند مشخص و تقریبا معقولی را نشان میدهد . مثلا اگر فقط اعداد سمت  چپ را ملاحظه فرمایید میبینید که از عدد 7 به 8 به 8 به 9 به 10 و به 11 در سال 1397 رسیده ایم . اما با کمال تعجب ملاحظه میشود که بودجه پیشنهادی سال 1398 ( عدد 17 ) نسبت به بودجه سال 1397   ( عدد 11 ) ، رشدی بیش از 50 درصدی دارد و این در حالی است که بودجه پیشنهادی سال 1398 نسبت به ابتدای دولت یازدهم یعنی در سال 1392 رشدی دو و نیم برابری را نشان میدهد .  جهش بودجه ای سال 1398 بدین ترتیب ، حاکی از آن است که احتمالا سال 1398 سال سخت تری برای زندگی و معیشت مردم خواهد بود . حال سوال اینجاست که چنین رشدی در ارقام بودجه ای چگونه بایستی تامین و فراهم گردد؟

1 – افزایش قیمت و فروش نفت . که به نظر میرسد با توجه به اقدامات اعضای اوپک و تحریمها علیه ایران و تغییر استراتژی برخی کشورها در مبادلات بین المللی خود ، چنین تصوری قابل حصول نباشد . به عبارت دیگر در سال 1398 ما از فروش نفت خیر چندانی نخواهیم دید.

2 – افزایش عوارض و مالیات و قیمت خدمات . مردم در سال 1397 بار سنگین عدم کارآمدی دولت در حوزه اقتصاد و معیشت مردم را به دوش کشیدند و فشارهای بسیار سنگینی خصوصا در نیمه دوم سال 1397 بر گرده مردم تحمیل شد و به نظر میرسد که تحمیل هزینه ها و عوارض و مالیات بیشتر بر مردم به هیچ وجه به مصلحت عامه نیست . چراکه احتمالا دولت ناگزیر است برای تحقق اهداف بودجه ای خود مثلا در قیمت حاملهای انرژی دست برده و عوارض ریز و درشت دیگری را وضع نماید . البته باید دید ضوابط اجرایی بودجه سال 1398 چه طور تنظیم خواهد شد که آنطور که از شواهد و قراین برمیاید آنهم دارای تنبیهات و محدودیتها و محرومیتها و ریاضتهایی چند خواهد  بود.

3 – استقراض از بانک مرکزی و دریافت وامها و کمکهای خارجی و تسهیلات بین المللی . فشار بر بانک مرکزی و دستوری رفتار کردن با بانک مرکزی باعث شده که این بانک هویت و استقلال فنی وحرفه ای خود را در طی ده سال گذشته از دست داده و به عنوان ابزاری برای برون رفت دولت از مشکلات مالی تبدیل شود . از سوی دیگر رشد فزاینده نقدینگی در طی سالیان اخیر نشان از آن دارد که پولهای راکد و سرگردان و بدون هدف و غیر مولد در بازار دلالی و واسطه گری نظیر ارز و سکه و .... قدرت نمایی کرده و از این حیث ضربات شدید اقتصادی بر پیکره دولت و جامعه واردشده است . ( نقدینگی در سال 1397 حدود 450 هزار میلیارد تومان بوده است ) . عدم توانایی بانک مرکزی به عنوان بانک بانکها نیز سبب شده تا سیستم بانکی کشور ( اعم از بخش دولتی و خصوصی ) حرف شنوی لازم را از بانک مرکزی نداشته باشند . ( رفتار متفاوت بانکها در پرداخت تسهیلات و سود سپرده ها ، صدق این مدعاست  ) . در این خصوص نیز با توجه به شکنندگی اقتصاد ما ،  به نظر نمیرسد که چنین واقعه ای نیز رخ دهد . و ما از تسهیلات یا فاینانس قابل توجهی نمیتوانیم بهره مند شویم .

4 – ناتوانی دولت در خصوصی سازی ( خصوصی سازی در نهایت بایستی منجر به افزایش کارآمدی نهادهای دولت – سبک سازی و چابکی دولت و رفاه عمومی شود ) و هدفمند نمودن یارانه ها نیز منابع دولت را دچار آسیب جدی نموده  و از این حیث ، چرخ اقتصاد دولتی در گل مانده است که نه راه پس دارد و نه را ه پیش . دولت تاکنون از ابتدای پرداخت یارانه ها تعداد 95 ماه ( دوره ) یارانه پرداخت کرده است که تقریبا ماهیانه رقمی بالغ بر 3500 میلیارد تومان ذکر شده است . به عبارت دیگر ، دولت تاکنون ( حدود 95 دوره ضربدر 3500 میلیارد تومان ، مساوی است با 332500  میلیارد تومان ) یارانه پرداخت کرده که صد البته رقم بسیار درشت و قابل توجهی است با این توضیح که یارانه پرداختی در اولین دوره به مبلغ هر نفر واجد شرایط به مبلغ 45500 تومان در سال 1389 نتوانسته است که غبار محرومیت از چهره محرومان را زدوده و یا در معیشت و رفاه دریافت کنندگان آن ( جز قشر بسیار اندکی ) تاثیر به سزایی داشته باشد و البته شما به این امر اضافه کنید که 45500 تومان با توجه به تورم در طول ده سال اخیر دیگر هیچ قدر و قیمتی نداشته و تاثیر آن در معیشت مردم تقریبا نزدیک به صفر است و 45500 تومان به قیمت دلار در سال 1397 میشود حدود 3 دلار . ( تو خود حدیث مفصل بخوان از این مجمل ) .

5 -  انتشار اوراق قرضه . تجربه تلخ انتشار اوراق قرضه در سالیان اخیر نشان داده است که دولت در این زمینه اقبال و کارآمدی مناسبی نداشته و از سوی دیگر بازارهای کاذب دلالی و واسطه گری و بورس بازی بیشتر از خرید اوراق مشارکت ( اوراق قرضه ) برای مردم جاذبه داشته است . فلذا به نظر میرسد که درج اهدافی در بودجه با عنوان انتشار اوراق قرضه ، کارآمدی و جاذبه نداشته و بر بدهی های دولت در پرداخت سود اوراق خواهد افزود که چون متعهد به پرداخت میباشد فلذا ناگزیر است که باز دست به دامن نهادهای مالی داخلی نظیرسیستم بانکی و نفتی و...گردد .  

6 – آمارهای موسسات معتبر جهانی در حوزه های کسب و کار – درآمد سرانه – فضای رقابتی – امنیت و آزادی های  سرمایه گذاری – وضعیت ما از سهم صنعت توریسم و... همه و همه حاکی از نمرات و رتبه های نامطلوبی است که بیان کننده عدم توفیق ما در این زمینه ها میباشند .  مطابق آمار سال 2017 موسسه لگاتوم ، کشور ایران رتبه 117 را در میان 149 کشور جهان از 9 شاخص مورد ارزیابی به خود اختصاص داده است . این شاخصهای 9 گانه عبارتند از : محیط زیست – آزادیهای فردی – حکمرانی خوب– آموزش - اقتصاد – سرمایه اجتماعی – بهداشت – امنیت ملی و امنیت فردی – محیط کسب و کار . هم چنین کاهش شدید ارزش پول ملی در مقابل ارزش پول حتی کشورهای همسایه نظیر عراق - افغانستان - ترکیه و امارات ، حاکی از آن است که ما دچارآسیبهای شدید اقتصادی و رفاهی و معیشتی شده ایم . آمارهای جهانی بیان داشته اند که در سال گذشته میلادی ، نزدیک به  700 هزار افغانی بدلیل افت ارزش ریال ، ایران را ترک کرده و  به کشور خود بازگشته اند. سیل جمعیت و حضور گسترده عراقیها در اماکن سیاحتی و زیارتی و بازارهای ما نشان میدهد که آنان با شادمانی و رضایت زاید الوصفی وارد ایران میشوند و خرج میکنند و تفریحات آنچنانی دارند که ما حسرت آنرا میخوریم . ؟!؟!.

7 – مسئله مهم دیگر در این میان ، موضوع سرمایه اجتماعی است که بیشتر در دولت یازدهم و دوازدهم از بین رفته است و علیرغم شعار شیک و جذاب دولت تحت عنوان : دولت تدبیر و امید ، ارقام جدول بودجه ای نشان میدهد که نه تنها رقم بودجه پیشنهادی دولت برای سال 1398 هیچ گونه امیدی را برای مردم در بر ندارد بلکه روند مدیریت کشور نشان میدهد که کار بیش از آنکه با تدبیر پیش رود با تعصب و اقدامات غیر کارشناسی و آزمون و خطاپیش رفته و این سبب میشود که مردم در سال 1398 روزگار سخت تری داشته باشند . سرمایه اجتماعی دارای دولایه میباشد : 1 – لایه درونی ( اعتماد ) 2 – لایه بیرونی ( مشارکت ) . سرمایه اجتماعی ، چسب جامعه است و متاسفانه این چسب خاصیت چسبندگی خود را از دست داده و هنگامی که دولت به مردم میگوید دلارهایی را که انبار کرده اید به من بفروشید تا مشکلات ارزی دولت حل و فصل شود ، مردم نه اعتماد میکنند و نه مشارکت مینمایند . چون مردم میبینند که مثلا در شش ماهه

دوم سال 1397 تورم افسار گسیخته ای که معلوم نمیکنند منشا آن کیست و کجاست ؟!؟! زندگی و معیشت آنان را دچار تلاطم شدید کرده و این در حالی است که دولت کاملا منفعل و شاید بتوان گفت بی اهمیت با موضوع برخورد مینماید و حداکثر کاری که با منت انجام میدهد این است که میخواهد برای جبران و ترمیم سختیهای مردم به آنها سبد کالا بدهد که تاثیر قابل عرضی نخواهد داشت .

ب –  با نگاهی به ارقام و اعداد بودجه پیشنهادی دولت برای سال 1398 به یکسری اعداد و ارقام برمیخوریم تحت عنوان : کمک به اشخاص حقیقی و حقوقی.

عجیب است که در هیچ آیین نامه مشخص و یا دستورالعمل شفاف و قابل دسترسی ، مشخص نشده که منظور و مقصود از کمک به اشخاص حقیقی و حقوقی واقعا یعنی چه ؟

مگر میشود که دستگاهی از بیت المال مسلمین مطابق تشخیص خود ، به شخص حقیقی کمک نماید ؟ و اساسا شخص حقیقی کیست و چه ویژگیهایی بایستی دارا باشد که مشمول دریافت چنین کمکهایی باشد و... . به نظر میرسد که دیوان محاسبات کشور به عنوان یک دادگاه مالی و حرفه ای بایستی چنین منافذی را بدقت بررسی و مورد رسیدگی قرار دهد که واقعا درج چنین ارقام و عناوینی چه صورتی دارد و به چه معناست ؟ در ذیل به تعدادی از ارقام در این خصوص اشاره میگردد.

کمک به اشخاص حقیقی و حقوقی– درج شده در بودجه پیشنهادی سال 1398 کل کشور

ردیف

کد بودجه ای

دستگاه

عنوان دستگاه / سازمان

مبلغ به میلیون ریال

توضیحات

1

101012

نهاد ریاست جمهوری

000/702

 

2

101065

مجلس شورای اسلامی

000/30

 

3

101507

مجلس شورای اسلامی

000/100

 

4

101610

شورای نگهبان

000/10

 

5

102521

سازمان برنامه و بودجه کشور

000/50

 

6

108101

دادگستری جمهوری اسلامی ایران

220/23

 

جمع

بیش از 90 میلیارد تومان

 همانگونه که در جدول فوق ملاحظه میشود ، رقم 90 میلیارد تومان بابت پرداخت به عنوان کمک به اشخاص حقیقی و حقوقی قابل تامل بوده و سازو کار چنین پرداختهایی برای اهل نظر ، شفاف و شناخته شده و مشخص نمیباشد ( ذره ذره جمع گردد وانگهی دریا شود ). چنانچه ارقامی شبیه این در جداول و ارقام بودجه ای باشد خواهیم دید که چه رقم سنگینی است که باعث ناکارآمدی بودجه میگردد. بسیار نیکوست که دیوان محاسبات کشور از سازمانهای ذیربط و سازمان برنامه و بودجه بخواهد که دقیقا اعلام نمایند رقم مربوطه در سال بودجه ای 1397 چگونه هزینه شده است؟ و واقعا به کدام دسته از اشخاص حقیقی و حقوقی پرداخت گردیده است؟ این جزو حداقل حقوق شهروندی مردم و بویژه دانشگاهیان و اهل پژوهش است که مسئولان مربوطه با صداقت و شجاعت ، پاسخگو بوده وشفاف سازی نمایند که چه اتفاقی افتاده است و سازمانهای مذکور در جدول ،  بر اساس کدام بخشنامه و توافقنامه و دستورالعملی مجاز به چنین پرداختهایی میباشند؟.

نظرات کاربران

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط خبرگزاری در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.

نرخ ارز

عنوان عنوان قیمت قیمت تغییر تغییر نمودار نمودار
دلار - 0 (0%)
یورو - 0 (0%)
پوند 55053 0 (0%)
درهم امارات 11436 0 (0%)
لیر ترکیه 7139 0 (0%)
یوان چین 6071 0 (0%)
صد ین ژاپن 37478 0 (0%)
دلار کانادا 32243 0 (0%)
دلار استرالیا 29837 0 (0%)
فرانک سوئیس 42399 0 (0%)
افغانی 553 0 (0%)
کرون سوئد 4680 0 (0%)
کرون دانمارک 6501 0 (0%)
کرون نروژ 5134 0 (0%)
دینار کویت 138353 0 (0%)
ریال عربستان 11200 0 (0%)
ریال قطر 11538 0 (0%)
ریال عمان 109229 0 (0%)
دینار عراق 3525 0 (0%)
دینار بحرین 111697 0 (0%)
لیر سوریه 82 0 (0%)
روپیه هند 569 0 (0%)
روپیه پاکستان 32081 0 (0%)
دلار سنگاپور 30463 0 (0%)
دلار هنگ کنگ 5359 0 (0%)
رینگیت مالزی 10101 0 (0%)
بات تایلند 128184 0 (0%)
روبل روسیه 636 0 (0%)
منات آذربایجان 24755 0 (0%)
درام ارمنستان 8648 0 (0%)
عنوان عنوان قیمت قیمت تغییر تغییر نمودار نمودار
دلار آمریکا - 0 (0%)
یورو - 0 (0%)
پوند 7800 0 (0%)
درهم امارات 2950 0 (0%)
دلار کانادا 8500 0 (0%)
دلار استرالیا 8400 0 (0%)
فرانک سوییس 11000 0 (0%)
ده هزار ین ژاپن 980000 0 (0%)
کرون سوئد 650 0 (0%)
کرون دانمارک 880 0 (0%)
کرون نروژ 690 0 (0%)
لیر ترکیه 2200 0 (0%)
رینگیت مالزی 3000 0 (0%)
یوان چین 945 0 (0%)
بت تایلند 185 0 (0%)
روپیه هند 85 0 (0%)
ریال عربستان 2850 0 (0%)
دینار عراق 5000 0 (0%)
روبل روسیه 100 0 (0%)
منات آذربایجان 3400 0 (0%)
درام ارمنستان 12 0 (0%)
لاری گرجستان 2500 0 (0%)
دینار کویت 17000 0 (0%)
دینار بحرین 13700 0 (0%)
ریال عمان 13480 0 (0%)
ریال قطر 1400 0 (0%)
لیر سوریه 13 0 (0%)
دلار سنگاپور 4200 0 (0%)
دلار نیوزیلند 4015 0 (0%)
دلار هنگ کنگ 690 0 (0%)
روپیه پاکستان 45 0 (0%)
افغانی 74 0 (0%)