ناگفته‌های شنیدنی از زندگی خصوصی انور سادات

اقتصاد ایران: جهان سادات پس از مرگ همسرش راوی زندگی مشترک شان شد. کتاب «جهان سادات: زئی از مصر» زندگینامه او از کودکی تا آشنایی با انور سادات، مرگ او و روایتی از فعالیت های اجتماعی این زن است.

روزنامه سازندگی - سمیرا دردشتی: صفیر گلوله هایی که در ششم اکتبر 1981 از اسلحه خالد اسلامبولی و همراهانش خارج شد و جهان «انور سادات» را تیره و تار کرد، برای سال ها در گوش «جهان سادات» تکرار می شد. گروه جهاد اسلامی مصر به هدفش رسیده بود و بسیاری از مسلمانان خشمگین مرگ سادات را جشن گرفتند ولی برای «جهان سادات» آنچه روی داد، یک سیاهی تمام عیار بود.

او در یک روز باشکوه برای مصر همسری را از دست داد که نه تنها قدرتمندترین مرد مصر بود بلکه مردی بود که صمیمانه به او عشق می ورزید، با او قد کشیده بود، مشق عشق و وطن کرده بود، برای فرزندان شان رویا بافته بود و حالا درست در مقابل چشمانش شاهد سقوط توأمان خاطرات و رویاهایش بود.

او از نخستین روزی که تصمیم گرفت زندگی مشترک را با اتور آغاز کند، همواره در هراس جان او بود. با این همه توانست محکم در کنار شوهرش بایستد و نقش های خود را به عنوان بانوی اول به صورتی تمام عیار ایفا کند. او برخلاف بسیاری از همسران رهبران کشورهای مسلمان راه انفعال را نپیمود و تلاش کرد در سیاست و مهمتر از آن در زمینه اجتماعی حضوری فعال داشته باشد. جهان اولین همسر یک رهبر مسلمان است که تصویرش در روزنامه ها منتشر می شود، برای رسیدگی به برنامه ها و کارهایی که در دست داشت، تنها به خارج از کشور سفر می کرد و می کوشید برای رهایی دیگر زنان از بند سنت های متصلب اجتماعی فعالیت کند:

جهان سادات پس از مرگ همسرش راوی زندگی مشترک شان شد. کتاب «جهان سادات: زئی از مصر» زندگینامه او از کودکی تا آشنایی با انور سادات، مرگ او و روایتی از فعالیت های اجتماعی این زن است. او در این اثر می کوشد تا با تکیه بر حافظه و خاطراتش از یک سو و برخی کتب برجسته تاريخ مصر و خاطرات و آثار همسرش از سوی دیگر تصویری دگرگونه از مصر ارائه دهد تا سیطره تصویر و تصور غالب ایجاد شده از این کشور را به خصوص در سرزمین های غربی دگرگون کند. تصویری که به قول خودش در آن زنان مصری پرده نشین و مردانش شترسوار هستند.

با این همه اگرچه جهان سادات به سبب شرایط تربیتی از یک سو و امکاناتی که موقعیت همسرش در اختیار او قرار داده بود از سوی دیگر نسبت به جامعه خود، زنی پیشتاز به شمار می رفت که فعالیت های اجتماعی قابل ملاحظه ای داشت أما به رغم همه این اختلاف ها در نهایت کتاب زنی را به ما معرفی می کند که مانند بسیاری از دیگر زنان خاورمیانه است. کسی که همسرش را ستایش می کرد، او را مرد شجاع و قدرتمندی می دانست و مانند یک همسر مطلوب به او خدمت می کرد و برای فرزندانش مادری مهربان بود. جهان سادات تصویر زن با وقاری را به ما ارائه می کند که همپای شوهرش بود و از تمامی تصمیمات او دفاع می کرد.

البته این امر احتمالا نتیجه سیطره تربیتی موجود در مصر بود. برای جهان، ازدواج امری مقدر محسوب می شد که همه از جمله خودش انتظار داشتند که دیر یا زود اتفاق بیفتد و بیهوده نبود که در دبیرستان رشته خانه داری را انتخاب کرد؛ چرا که جامعه و خانوادهاش جز این از او انتظار نداشتند. امری که خودش بعدها نوشت برای دخترانش نمی پسندد و کوشید با طی کردن مسیر دانشگاه تا بالاترین مقاطع آن را جبران کند. بانو جهان سادات اگرچه در این اثر می کوشد چهره ای متفاوت و پیشتاز از خود ارائه دهد ولی به صورتی ملال آور محصول توأمان شرایط فرهنگی مصر به عنوان یک کشور شرقی اسلامی و تلاش برای وام گیری سنت های غربی بانوان به ویژه در زمینه حضور در عرصه اجتماعی بود.

ملکه جمهوری عربی

دختر مدرسه ای و مرد انقلابی

در آن سوی مصر پسری از یک خانواده روستایی در حالی که پدرش به زحمت توان سیر کردن شکم سیزده فرزند خود را داشت، از قانون جدید استخدام طبقات پایین در ارتش استفاده کرده و وارد ارتش شده و در سال 1938 با درجه ستوان دومی از دانشکده افسری سلطنتی فارغ التحصیل شده بود. این افسر جوان انور سادات بود که به سرعت به جای طی مراحل نظامی در سلسله مراتب ارتش علیه سلطه انگلیسی ها در ارتش فعالیت کرده و سپس دستگیر و اخراج شده بود و بعد از آن نیز بار دیگر دستگیر شد ولی توانسته بود فرار کند. در این هنگام هیچ پولی در بساط نداشت و در سی و یکسالگی از همسرش «احسان مدی» جدا شده بود و به صورت اخلاقی و قانونی - مسئول زندگی سه دخترش بود که در خانه پدر همسرش بودند

ولی او با روش مبارزاتی که در پیش گرفته بود، محکوم به یک زندگی نیمه مخفی و پرخطر بود. تابستان 1948 درست زمانی که جهان پانزده ساله بود و سری پرشور از سیاست و علاقه ای وافر به شنیدن داستان های مبارزات افسران شجاعی که برای وطن می جنگیدند داشت، این افسر جوان را که پیشتر در موردش بسیار شنیده بود، در خانه عمه اش ملاقات کرد و به ناگاه تجسم قهرمان رؤیاهایش را پیش رویش دید. شوهر دختر عمه جهان همرزم انور بود و توأمانی حضور این دو در منزل عمه جهان، به عشقی پرشور منجر شد که مخالفت خانواده نسبتا ثروتمند و بی ارتباط با سیاست جهان را در پی داشت اما مخالفت ها کارساز نشد و این دو بالاخره در حالی که انور حتی استطاعت خرید یک انگشتر برای ازدواج شان را نداشت، با یکدیگر نامزد شدند. انور به پدر جهان قول داده بود از سیاست فاصله بگیرد، امری که هرگز میسر نشد.

سختی های زندگی آشکار می شود

روایت جهان سادات از روزهای نخست زندگی زناشویی اش زندگی زنی را پیش روی ما مجسم می کند که از یک زندگی پر از ناز و نعمت وارد شرایطی شده بود که حتی برای تأمین قوت لايموت خود نیازمند بود. نسیه های فراوان از مغازه ها، ناتوانی در پرداخت اجاره و خوراکی هایی که پدر جهان برای خانه آنها می آورد تا دخترش اندکی راحت تر باشد، تصویر روزهای نخست زندگی این زوج بود. انور که شرایط زندگی را سخت یافته بود، بار دیگر به تنها کاری که برای آن آموزش دیده بود، پناه برد و درخواست بازگشت به ارتش را داد اما این امر با توجه به اینکه او را پیش تر اخراج کرده بودند، دشوار بود.

با این حال او توانست به کمک یکی از دوستانش این مهم را عملیاتی کند و از آن پس وضع زندگی برای آنها اندکی بهبود پیدا کرد. چرا که نظامیان در مصر از ارج و قرب بسیاری برخوردار بودند و حقوق و مزایای یک فارغ التحصیل دانشکده افسری بیش از هر فارغ التحصیل دیگری بود. به علاوه در نزد مردم نیز محبوبیت بسیاری داشتند. مأموریت انور در سینا بود جایی که آوارگان فلسطینی بسیاری در آنجا حضور داشتند و جهان نیز گاهی برای دیدار شوهرش به این منطقه می رفت و از نزدیک اردوگاه های آوارگان فلسطینی را مشاهده می کرد. جنگ با اسرائیل در آن زمان به جنگ تمام اعراب مبدل شده بود و مصر نیز از آن مستثنی نبود.

ناتوانی در ادامه جنگ و نبود جنگ افزارهای کافی موجب شکست و فلاکت هرچه بیشتر مردم و نارضایتی در میان گروه های مختلف از ارتشیان تا کشاورزان شده و از سوی دیگر موج احساسات ملی گرایانه، نفرت از ملک فاروق را سبب شده بود. به این ترتیب روز به روز بر وسعت ناآرامی ها افزوده می شد. انور سادات در این زمان به کمک جمال عبدالناصر بار دیگر به گروه «افسران آزاد» پیوسته بود و این گروه در نهایت «انقلاب 1952» مصر را رقم زدند و نظام پادشاهی را با حکومت جمهوری جایگزین کردند.

ملکه جمهوری عربی

جهان در مقام بانوی اول

با مرگ جمال عبدالناصر، سادات به عنوان جانشین وی به قدرت رسید و لاجرم او و خانواده اش بار دیگر به متن حوادث در قاهره بازگشتند. در این زمان تا هنگام مرگ نابهنگام سادات، جهان سرسختانه مشغول فعالیت های مختلف در عرصه اجتماعی شد. امری که نه تنها در مصر بلکه در بسیاری از دیگر کشورهای عربی نیز کمتر پذیرفته شده بود. مناقشه برانگیزترین رویداد دوران ریاست جمهوری انورسادات، قرارداد صلح او با اسرائیل و به رسمیت شناختن آن به عنوان نخستین کشور عربی بود. موضوعی که خشم بسیاری از کشورهای مسلمان را برانگیخت و اعتراضات بی شماری را به همراه داشت.

البته این امر به میزان قابل ملاحظه ای از سوی مردم خسته از جنگ در مصر دست کم در آن مقطع پذیرفته شده بود و برای سادات تاحدودی محبوبیت به همراه داشت. جهان سادات در فصلی به نام «راه صلح» به فرآیند این صلح پرداخته و تمام قد از آن دفاع می کند. به علاوه وی در کنار انور به دعوت «مناخیم بگین» از اسرائیل دیدن می کند و در این سفر برخلاف روزهای کودکی نگاهی مثبت به اسرائیل دارد. با این همه سردمداران عرب طی کنفرانسی در بغداد مناسبات سیاسی خود را با مصر قطع کردند و تمام سفارتخانه های کشورهای عربی جز سودان و عمان در مصر تعطیل شد.

سران این کشورها همچنین رأی به لغو عضويت مصر را در اتحادیه دادند و مقر این اتحادیه را از قاهره به تونس منتقل کردند. گروه های مخالف صلح در داخل مصر نیز حضور داشتند. بنیادگراهای مذهبی به صورت مداوم در حال تبلیغ علیه این اقدام بودند. موضوعی که در نهایت بر شدت خشم مردم نیز افزود و به گفته جهان موجب دشمنی شماری از کسانی شد که پیش تر دوست می پنداشت اما این همه ماجرا نبود و بالا گرفتن احساس نفرت نسبت به صلح با اسرائیل در مصر در نهایت منجر به ترور انور سادات نیز شد.

ملکه جمهوری عربی

تلاش در راه ایمان و امید

حضور در روستا جهان را با روی دیگر زندگی مردم در مصر آشنا کرد. در نگاه نخست او گمان می کرد سال ها در زمان سفر کرده و به قرنی دیگر رسیده است یا جایی که در آن حضور دارد کشوری به جز مصر است. امکانات زیرساختی در ضعیف ترین حد ممکن بود، جاده ها آسفالت نبود، خانه ها خشت و گلی بودند و مردم در فقر دست و پا می زدند و خرافات در میان آنان بسیار رواج داشت اما موضوعی که بیش از همه توجه جهان را به خود جلب کرد، وضعیت زنان روستا بود که پا به پای مردان کار می کردند اما در شرایط بسیار سخت مردسالارانه زندگی به سر می بردند.

جهان سخت تحت تأثیر زندگی آنها قرار گرفته بود و تلاش می کرد تا آنجا که امکان داشت داوطلبانه به آنان کمک کند اما رفته رفته دریافت که حجم مشکلات به قدری زیاد است که باید فکری اساسی تر برای آن کرد. تأسیس شرکت تعاونی «میت ابوالکوم» تلاشی در این جهت بود. جهان بعدها در قامت بانوی اول این هدف را از یاد نبرد و بخش زیادی از فعالیت های خود را صرف بهبود کیفیت زندگی زنان از یکسو و متقاعد کردن شوهرش برای در نظر گرفتن سهمی برای زنان در سیاستگذاری ها از سوی دیگر کرد. او به عنوان بانوی اول یکسره به فعالیت های اجتماعی پرداخت. ریاست عالیه حدود سی نهاد نیکوکاری را برعهده گرفت.

ریاست عالیه سازمان هلال احمر مصر، بانک خون مصر، رئیس افتخاری شورای عالی برنامه تنظیم خانواده، همچنین رئیس انجمن بیماران مبتلا به سرطان، انجمن حفاظت از آثار باستانی مصر، کانون علمی زنان مصری، کانون رفاه دانشجویان دانشگاه ها و مدارس عالی و ... از جمله مسئولیت های موازی جهان به هنگام نقش آفرینی در مقام اول بود. او یک آسایشگاه به نام «شهرک ایمان و امید» برای معلولان تأسیس کرد تا هم به کهنه سربازان بازگشته از جنگ با اسرائیل و هم شهروندان معلول در آنجا خدمت رسانی شود. همچنین مراکزی برای بیماران عقب افتاده ذهنی در مصر تأسیس کرد که میزبان بیماران دیگر کشورهای عربی نیز بود.

وی در سفرهایش به اروپا با دقت شیوه های حفاظت از آثار باستانی را مورد توجه قرار می داد و می کوشید تا آنها را در مصر پیاده سازی کند. تلاش کرد کارزاری علیه دخانیات به منظور مبارزه با سرطان در کشور راه اندازی کند و البته تلاش هایش برای جلوگیری از پیپ کشیدن سادات دست کم برای چند روز در حمایت از این کارزار به جایی نرسید. «دهکده اِس.اُ.اِس» برای نگهداری از کودکان یتیم نیز محصول پیگیری های او بود. کارزار تنظیم خانواده و کنترل زاد و ولد اقدام دیگری بود که او با جدیت دنبال می کرد و برای ایجاد قانونی در این رابطه انور را تحت فشار قرار داده بود.

نظرات کاربران

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط خبرگزاری در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.

نرخ ارز

عنوان عنوان قیمت قیمت تغییر تغییر نمودار نمودار
دلار - 0 (0%)
یورو - 0 (0%)
پوند 55053 0 (0%)
درهم امارات 11436 0 (0%)
لیر ترکیه 7139 0 (0%)
یوان چین 6071 0 (0%)
صد ین ژاپن 37478 0 (0%)
دلار کانادا 32243 0 (0%)
دلار استرالیا 29837 0 (0%)
فرانک سوئیس 42399 0 (0%)
افغانی 553 0 (0%)
کرون سوئد 4680 0 (0%)
کرون دانمارک 6501 0 (0%)
کرون نروژ 5134 0 (0%)
دینار کویت 138353 0 (0%)
ریال عربستان 11200 0 (0%)
ریال قطر 11538 0 (0%)
ریال عمان 109229 0 (0%)
دینار عراق 3525 0 (0%)
دینار بحرین 111697 0 (0%)
لیر سوریه 82 0 (0%)
روپیه هند 569 0 (0%)
روپیه پاکستان 32081 0 (0%)
دلار سنگاپور 30463 0 (0%)
دلار هنگ کنگ 5359 0 (0%)
رینگیت مالزی 10101 0 (0%)
بات تایلند 128184 0 (0%)
روبل روسیه 636 0 (0%)
منات آذربایجان 24755 0 (0%)
درام ارمنستان 8648 0 (0%)
عنوان عنوان قیمت قیمت تغییر تغییر نمودار نمودار
دلار آمریکا - 0 (0%)
یورو - 0 (0%)
پوند 7800 0 (0%)
درهم امارات 2950 0 (0%)
دلار کانادا 8500 0 (0%)
دلار استرالیا 8400 0 (0%)
فرانک سوییس 11000 0 (0%)
ده هزار ین ژاپن 980000 0 (0%)
کرون سوئد 650 0 (0%)
کرون دانمارک 880 0 (0%)
کرون نروژ 690 0 (0%)
لیر ترکیه 2200 0 (0%)
رینگیت مالزی 3000 0 (0%)
یوان چین 945 0 (0%)
بت تایلند 185 0 (0%)
روپیه هند 85 0 (0%)
ریال عربستان 2850 0 (0%)
دینار عراق 5000 0 (0%)
روبل روسیه 100 0 (0%)
منات آذربایجان 3400 0 (0%)
درام ارمنستان 12 0 (0%)
لاری گرجستان 2500 0 (0%)
دینار کویت 17000 0 (0%)
دینار بحرین 13700 0 (0%)
ریال عمان 13480 0 (0%)
ریال قطر 1400 0 (0%)
لیر سوریه 13 0 (0%)
دلار سنگاپور 4200 0 (0%)
دلار نیوزیلند 4015 0 (0%)
دلار هنگ کنگ 690 0 (0%)
روپیه پاکستان 45 0 (0%)
افغانی 74 0 (0%)